ارتودنسی متحرک روشی از درمان ارتودنسی است که در آن از پلاک های قابل برداشت استفاده میشود و بیمار می تواند آنها را هنگام غذا خوردن یا مسواک زدن از دهان خارج کند. این روش معمولاً برای اصلاح ناهنجاریهای خفیف تا متوسط دندانی، هدایت رشد فک در کودکان و حفظ نتایج درمان ارتودنسی به کار می رود. در ادامه نکات تکمیلی را توضیح داده ایم.
صحت محتوا مورد تایید است
با توجه به اهمیت محتوای حوزه سلامت، شایان ذکر است که این محتوا توسط دکتر کامران دوامی نوشته شده است و هیچ گونه دخل و تصرفی در آن نشده است.
انواع ارتودنسی متحرک
ارتودنسی متحرک تنها به یک نوع پلاک محدود نمیشود و شامل انواع مختلفی از دستگاههای درمانی است که هر کدام برای هدف مشخصی طراحی شدهاند. متخصص ارتودنسی با توجه به سن بیمار، نوع ناهنجاری دندانی یا فکی و اهداف درمان، مناسب ترین نوع پلاک متحرک را انتخاب میکند.
1- پلاک های معمولی: این پلاک ها معمولاً برای اصلاح ناهنجاری های خفیف دندان ها استفاده می شوند و به راحتی قابل جابجایی هستند. آنها بیشتر برای کودکان و نوجوانان مناسب اند.
2- پلاک متحرک با فنر(تک فک): پلاکهایی که به وسیله فنرهای زد برای حرکات جزئی دندانها استفاده میشوند. طراحی خاص این پلاک ها کمک می کند تا فشار به طور دقیق تری روی دندان ها اعمال شود.
3- پلاک های فانکشنال: این نوع پلاک ها برای اصلاح ناهنجاری های فک مانند جلو بودن فک پایین یا بالا بودن آن کاربرد دارند وکمک میکند فک ها در موقعیت صحیح قرار بگیرند. این پلاکها معمولاً برای کودکان قبل از بلوغ استفاده میگردد.
4- ریتینر ها: پس از پایان درمان ارتودنسی برای حفظ موقعیت جدید دندانها استفاده میشود. استفاده منظم از آن به جلوگیری از بازگشت دندانها و ماندگاری نتایج درمان کمک میکند.
5- الاینر شفاف: الاینرها پلاک های شفاف و متحرکی هستند که برای مرتب کردن دندانها به صورت تدریجی استفاده میشوند. این پلاکها به دلیل ظاهر نامحسوس و امکان خارج کردن هنگام غذا خوردن و مسواک زدن، یکی از محبوبترین روشهای ارتودنسی محسوب میشوند.
ارتودنسی متحرک برای چه کسانی است ؟
- مشکلات خفیف و متوسط استفاده می شوند؛ چرا که توانایی حرکات شدید دندانی یا جابجا کردن دندانها در مسیرهای طولانی را ندارد.
- کودکان و نوجوانان قبل از بلوغ که لازم است تغییرات رشدی انجام شود.
- افرادی که بهداشت دهان و دندان را خوب رعایت میکند
- افرادی که نیاز به تثبیت درمان دارند
مزایا و معایب ارتودنسی متحرک
مزایا:
1- رعایت آسان تر بهداشت دهان و دندان: این پلاک ها هنگام مسواک زدن و استفاده از نخ دندان از دهان خارج میشوند؛ به همین دلیل تمیز نگه داشتن دندانها و خود دستگاه راحت تر است.
2- آزادی بیشتر در غذا خوردن: بیمار میتواند پلاک را هنگام صرف غذا از دهان خارج کند. به همین علت محدودیتهای غذایی کمتری نسبت به ارتودنسی ثابت وجود دارد.
3- کاهش خطر پوسیدگی و التهاب لثه: از آنجا که رعایت بهداشت در ارتودنسی متحرک ساده تر است، خطر بروز پوسیدگی دندان و مشکلات لثه در صورت مراقبت صحیح کاهش پیدا میکند.
4- مناسب برای برخی درمان های کوتاه مدت: در موارد خاص و ناهنجاریهای خفیف تا متوسط میتواند در مدت زمان کوتاهتری نسبت به برخی درمانهای ثابت به نتیجه برسد.
5- تنوع در انواع پلاک های درمانی: شامل انواع مختلفی از پلاکها و الاینرها است که با توجه به سن بیمار، نوع ناهنجاری و اهداف درمان انتخاب میشوند.
معایب:
1- احتمال ایجاد تغییر موقت در گفتار: در روزهای ابتدایی ممکن است تلفظ برخی کلمات برای بیمار کمی دشوار شود. این مشکل معمولاً موقتی است و با عادت کردن زبان و دهان به پلاک برطرف میشود.
2- مناسب نبودن برای همه ناهنجاری ها: بیشتر برای اصلاح مشکلات خفیف تا متوسط دندانی و برخی درمانهای رشدی کاربرد دارد.
3- وابستگی به همکاری بیمار: موفقیت درمان تا حد زیادی به میزان همکاری بیمار بستگی دارد.استفاده منظم از پلاک طبق دستور متخصص و رعایت بهداشت بسیار مهم است.
4- مدت زمان درمان: این روش نسبت به ارتودنسی ثابت نیازمند زمان بیشتری است.
ارتودنسی متحرک بهتر است یا ثابت
| ویژگی | ارتودنسی متحرک | ارتودنسی ثابت |
|---|---|---|
| موارد استفاده | ناهنجاریهای خفیف تا متوسط، برخی مشکلات رشدی و نگهداری نتایج درمان | ناهنجاریهای خفیف تا شدید و مشکلات پیچیده دندانی و فکی |
| قابلیت خارج کردن | بله، توسط بیمار | خیر، فقط توسط متخصص ارتودنسی |
| ظاهر | معمولاً کمتر دیده میشود | بیشتر قابل مشاهده است |
| رعایت بهداشت | آسانتر | دشوارتر و نیازمند دقت بیشتر |
| محدودیت غذایی | ندارد | دارد |
| دامنه حرکات دندانی | محدودتر | گسترده تر و دقیق تر |
| مدت زمان درمان | بسته به نوع ناهنجاری و میزان همکاری بیمار متفاوت است- معمولا 9 ماه | معمولا بین 12 تا 24 ماه |
| هزینه | متغیر؛ در برخی موارد کمتر و در الاینرهای شفاف ممکن است بیشتر باشد | متغیر و وابسته به نوع براکت و پیچیدگی درمان |
| نیاز به همکاری بیمار | بسیار زیاد | فقط رعایت بهداشت |
| دقت در حرکات دندانی | محدودتر | بیشتر |
بیشتر بخوانید: ارتودنسی متحرک یا ثابت؟ کدام درد ندارد؟
مدت زمان و هزینه ارتودنسی متحرک
اصولاً درمان هایی به وسیله ارتودنسی متحرک انجام میشود در کوتاه مدت و حداکثر در عرض ۹ ماه به نتیجه مطلوب میرسد. از لحاظ هزینهها ارتودنسی متحرک معمولاً هزینه بسیار کمتری دارد و تنها تغییرات جزئی را ایجاد می کند.
مراقبت از ارتودنسی متحرک
- استفاده از ارتودنسی متحرک به همکاری بیمار بسیار نیاز دارد
- لازم است در تمامی ساعات شبانه روز جز موقع غذا خوردن و مسواک زدن در دهان قرار بگیرد
- بهداشت خود دستگاه متحرک به وسیله مسواک زدن بر روی آن نیز بسیار اساسی می باشد
- از سوی دیگر خارج کردن دستگاه در مواقعی که استفاده نمی شود ممکن است باعث گم شدن آن شود و کودکان باید در مدرسه مراقب باشند.
در نهایت
ارتودنسی متحرک می تواند گزینه ای مناسب برای اصلاح برخی ناهنجاری های خفیف تا متوسط دندانی، هدایت رشد فک در کودکان و حفظ نتایج درمان ارتودنسی باشد. با این حال، موفقیت این روش به تشخیص صحیح متخصص ارتودنسی و همکاری منظم بیمار در استفاده از پلاک بستگی دارد. اگر نمی دانید ارتودنسی متحرک برای شرایط شما مناسب است یا خیر، بهترین راه انجام معاینه تخصصی است.
سوالات متداول
آیا ارتودنسی متحرک درد دارد؟
معمولا درد بسیار کمتری نسبت به ثابت دارد و ممکن است در روزهای اول کمی فشار یا ناراحتی ایجاد بکند.
چند ساعت در شبانه روز باید ارتودنسی متحرک را استفاده کرد؟
حداقل ۲۲ ساعت به عبارت دیگر بیماری که تحت درمان ارتودنسی متحرک هست فقط باید برای خوردن و مسواک زدن آن را از دهان خارج کند.
آیا با ارتودنسی متحرک می توان غذا خورد؟
این پلاک ها در موقع غذا خوردن از دهان خارج شده و همچنین بهداشت آنها در همین حین رعایت شود.
آیا ارتودنسی متحرک برای فک پایین هم کاربرد دارد؟
در مواردی ممکن است متخصص ارتودنسی از پلاک متحرک برای فک پایین استفاده کند هرچند که معمولا تحمل آن به علت حرکات زبان سخت تر است.
آیا بعد از اتمام درمان ارتودنسی با پلاک متحرک نیازمند نگهدارنده هستیم؟
بعد از هر درمان ارتودنسی چه با پلاک ثابت یا با پلاک متحرک نیازمند حفظ نتیجه درمان با پلاکها هستیم.
چه مایعاتی را نباید با ارتودنسی متحرک نوشید؟
نوشیدنی های شیرین رنگدار، گازدار یا انرژی زا