نامرتبی دندان کودکان معمولاً بین ۶ تا ۱۲ سالگی دیده میشود و اغلب به دلیل رویش دندانهای دائمی بهجای دندانهای شیری، عادات دهانی مثل مکیدن انگشت یا عوامل ژنتیکی ایجاد میشود. بسیاری از این بینظمیها طبیعی بوده و با رشد فک به مرور برطرف میشوند، اما در برخی موارد نیاز به بررسی توسط بهترین متخصص ارتودنسی کودکان در اصفهان دارند. در ادامه مقاله، عوامل ایجاد نامرتبی دندان و بهترین راهکارهای جلوگیری و درمان آن توضیح داده شده است.
صحت محتوا مورد تایید است
با توجه به اهمیت محتوای حوزه سلامت، شایان ذکر است که این محتوا توسط دکتر کامران دوامی نوشته شده است و هیچ گونه دخل و تصرفی در آن نشده است.
عوامل ایجاد نامرتبی دندان کودکان
1) طبیعی است: در نگاه اول باید گفت که دندانهای جلویی در دوران کودکی و حدود سن ۶ سالگی تا ۱۲ سالگی تقریبا در همه افراد دارای بینظمیهایی هستند گاها کم و گاهاً بیشتر از حد معمول میباشد. به طور کلی چنانچه این بی نظمیها در حد چند میلی متر باشد و دندانها دچار چرخشهای شدید نباشند این بی نظمی ها به مرور و با افزایش اندازه فک ها برطرف میشود. به عبارت دیگر روند بینظمیهای دندانی در کودکان طبیعی است و نباید موجب نگرانی والدین شود.
2)تبدیل سیستم دندانی شیری به دائمی:این مهم عامل است. اندازه دندانهای شیری و دائمی در همه نقاط فک متفاوت است و گاهاً با اندازه استخوانهای زیرین خود همخوانی ندارد از این رو در نمای اولیه ممکن است در این حدود سنی دچار بینظمیهای شویم.
3)تاثیر ژنتیک: از تاثیر عواملی همچون ژنتیک و وراثت و محیط نیز نمیتوان غافل شد چنانچه فرزندان شما دچار بینظمیهای دندانی هستند و خود نیز این بی نظمیها را در دهان خود و یا همسرتان دارید مطمئن باشید که علل ژنتیکی و ارثی میتواند بسیار موثر و زمینهساز ایجاد بینظمیهای دندانی شود.
4)عادات دهانی: بعضی از عادات دهانی همچون مکیدن انگشت یا طولانی مدت پستانک و یا تنفسهای دهانی که به علت تنگی فک بالا رخ میدهد، جویدن ناخن که در کودکان حدود ۱۰-۱۱ سال دیده میشود از جمله عادات مضر دهانی است.
بیشتر بخوانید: انتخاب دندانپزشک کودک
راه جلوگیری از نامرتبی دندان کودکان
به طور کلی طبیعی است اما چنانچه فرزندان شما دچار عادتهای دهانی همچون انگشت مکیدن یا ناخن جویدن هستند و یا شب ها خروپف کرده دچار تنگی فک بالا هستند یک متخصص کودکان میتواند برای رفع این عادات دهانی و جلوگیری از ایجاد بی نظمی های شدید آینده به شما کمک کند.
تاثیر تغذیه بر مرتب بودن دندان کودک
تغذیه و آنچه که میخوریم تاثیر چندانی در بینظمیهای دندانی در کودکان ندارد . چیزی که بسیار مهم است و باید مورد توجه قرار بگیرد آن است که تغذیه و مواد غذایی سرشار از کلسیم، فسفر و همچنین ویتامین c میتواند باعث سلامت مینای دندان کودکان شده و همچنین بافتهای لثهای را مستحکمتر کند به عبارت دیگر با حفظ سلامت دندانها و همچنین محکم تر بودن لثه ها میتواند از پوسیدگیهای شدید بعدی جلوگیری کرده و این خود از عوامل موثر درجلوگیری از نیاز به متخصص در آینده است.
دندان شیری نیاز به کشیدن دارد؟
در تمام موارد میتوان گفت که چنانچه دندان دائمی زیرین وجود داشته باشد راه را برای رشد به محیط دهان پیدا خواهد کرد لذا از کشیدن زود هنگام دندانهای شیری برای رشد دندانهای دائمی زیرین حتما باید دوری کرد. دندانهای شیری به موقع خود و در زمان مناسب و بستگی به ژنتیک محیط و بدن هر فرد از دهان خارج شده و دندانهای دائمی زیرین رویش پیدا خواهد کرد.
بیشتر بخوانید: ارتودنسی پیشگیری چیست
در نهایت
نامرتبی دندان کودکان یک پدیده بسیار شایع است تقریبا در تمام کودکان ۶ تا ۱۲ سال مقداری از به هم ریختگیهای دندانی دیده میشود. عوامل موثر در این مورد میتوان ژنتیک یا محیط و عادتهای بد دهانی باشد که باید توسط متخصص کودکان بررسی شود و در صورتی که نرمال نباشد و روند طبیعی سیر نشود حتماً روشهای درمانی جلوگیری کننده به کار گرفته شود.
سوالات متداول
چرا دندانهای شیری اهمیت دارند و آیا افتادن زودهنگام آنها مشکلی ایجاد میکند؟
بله، دندانهای شیری نهتنها در تغذیه نقش دارند، بلکه به رشد صحیح فک و حفظ فضای لازم برای دندانهای دائمی کمک میکنند. افتادن زودهنگام آنها میتواند باعث کج شدن دندانهای دائمی و مشکلات ارتودنسی در آینده شود.
مراقبت از بهداشت دهان و دندان کودکان باید از چه سنی شروع شود؟
مراقبت از لثهها باید از نوزادی و قبل از رویش دندانها با پارچه تمیز آغاز شود. از حدود ۶ ماهگی، زمانی که اولین دندانهای شیری ظاهر میشوند، باید از مسواکهای مخصوص کودکان استفاده شود.
چه روشهایی برای جلوگیری از پوسیدگی دندانهای شیری توصیه میشود؟
رعایت بهداشت دهان (مسواک زدن، نخ دندان، دهانشویه)، تغذیه سالم (کاهش مصرف قند و مواد شیرین)، معاینات منظم دندانپزشکی و انجام روشهایی مانند فلورایدتراپی و شیارپوشی میتوانند در جلوگیری از پوسیدگی دندانهای کودکان مؤثر باشند.
چرا مصرف خمیردندانهای طعمدار برای کودکان توصیه نمیشود؟
خمیردندانهای طعمدار ممکن است توسط کودکان بلعیده شوند که به دلیل داشتن فلوراید زیاد، میتواند مشکلات گوارشی و دندانی ایجاد کند. استفاده از مقدار کمی خمیردندانهای استاندارد برای کودکان توصیه میشود.
اگر دندان شیری زودتر از موعد بیفتد، چه اقدامی باید انجام داد؟
در این شرایط، دندانهای مجاور ممکن است به سمت فضای خالی حرکت کرده و رویش دندان دائمی را دچار مشکل کنند. در چنین مواقعی، متخصص ارتودنسی کودکان میتواند با روشهایی مانند فضا نگهدار، از مشکلات ارتودنسی آینده جلوگیری کند.