استفاده طولانیمدت از پستانک میتواند باعث عقبماندگی فک پایین، تنگی فک بالا، بیرونزدگی دندانهای جلویی و برهم خوردن ترتیب رویش دندانها شود. برای کاهش عوارض، استفاده محدود، انتخاب پستانکهای ارتودنسی و معاینات منظم توسط فوق تخصص ارتودنسی کودکان در اصفهان ضروری است. برای بررسی کامل عوارض، راهکارهای پیشگیری و درمان، ادامه مطلب را بخوانید.
صحت محتوا مورد تایید است
با توجه به اهمیت محتوای حوزه سلامت، شایان ذکر است که این محتوا توسط دکتر کامران دوامی نوشته شده است و هیچ گونه دخل و تصرفی در آن نشده است.
عوارض استفاده از پستانک برای کودک
استفاده طولانی مدت از پستانک میتواند اثرات منفی قابلتوجهی بر رشد فک و دندانهای کودک داشته باشد. این موضوع بهگونهای است که گاهی حتی باعث اختلال در رشد استخوانهای هر دو فک و نامرتب قرار گرفتن دندانها میشود. بهطور معمول، یک متخصص ارتودنسی بهراحتی تشخیص میدهد که کودک به مدت زیادی از پستانک استفاده کرده است؛ چراکه پستانک با ایجاد نیروهای ملایم اما مداوم در دهان، میتواند باعث:
1)وارد شدن نیروی مداوم به فکها: مکیدن پستانک باعث وارد آمدن نیروی ثابت و غیرطبیعی به ساختار دهان میشود. این نیروها میتوانند باعث تغییر مسیر رشد طبیعی استخوانهای فک شوند.
2)تنگی فک بالا: فک بالا در اثر فشار مداوم پستانک به سمت داخل منحرف میشود.
- نتیجه: کاهش فضای کافی برای رویش صحیح دندانها و بروز مشکل در تنفس.
- علامت هشداردهنده: خروپف شبانه و تنفس دهانی به جای تنفس بینی.
3)بیرون زدگی دندانهای جلویی فک بالا:
- فشار زبان و پستانک موجب جلو زدن دندانهای پیشین بالا میشود.
- کودک نمیتواند بهراحتی لبهای خود را ببندد.
- این وضعیت باعث افزایش احتمال آسیبدیدگی دندانها در حوادث یا بازی میشود.
4)عقب ماندن فک پایین: استفاده طولانی از پستانک مانع رشد مناسب فک پایین میشود. در نهایت بروز ناهنجاری در بایت، تنفس سخت و گاهی مشکلات گفتاری در آینده.
5)برهم خوردن ترتیب طبیعی رویش دندانها: وجود دائمی پستانک در دهان فضای مورد نیاز برای رویش دندانها را اشغال میکند.در نتیجه، دندانها ممکن است کج یا نامنظم رشد کنند.
برای اصلاح این مشکلات، ممکن است نیاز به درمانهای ارتودنسی متحرک یا ثابت وجود داشته باشد. اگر کودک شما به استفاده طولانی از پستانک عادت دارد، بهتر است هر چه زودتر با یک متخصص ارتودنسی کودکان مشورت کنید تا از بروز مشکلات پیچیده تر در آینده جلوگیری شود.
فواید استفاده از پستانک
- ایجاد حس آرامش و امنیت در کودک
- کمک به خواب بهتر در ماههای ابتدایی زندگی
- کاهش گریههای ناشی از بیقراری
با این حال، لازم است والدین آگاهانه برای کاهش عوارض استفاده از پستانک آن اقدام کنند.
بیشتر بخوانید: ارتودنسی پیشگیری چیست
راهکارهای کاهش عوارض پستانک
1) استفاده از پستانکهای ارتودنسی
- طراحی این پستانکها به گونهای است که فشار به لثه و دندانها را به حداقل میرساند.
- برخلاف پستانکهای سنتی، نیروهای وارد شده به فک و دندانها را پخش کرده و از تغییر شکل استخوانهای فک جلوگیری میکند.
- بهترین انتخاب برای نوزادان در ۶ ماه اول تا دو سالگی.
2) محدود کردن استفاده از پستانک
- توصیه متخصصان این است که پستانک تا قبل از ۳ سالگی بهتدریج کنار گذاشته شود.
- برای شروع، فقط در زمان خواب یا بیقراریهای خاص اجازه استفاده داده شود.
3) کاهش ساعات استفاده در شبانه روز
- تنظیم برنامه روزانه کودک بهگونهای که زمان کمتری در دسترس پستانک باشد.
- آموزش و تشویق کودک برای کنار گذاشتن پستانک با روشهای غیرتنبیهی و همراه با جایگزینهای جذاب.
4) ایجاد سرگرمیهای جایگزین
- بازی، تعاملهای اجتماعی و فعالیتهای بدنی به کاهش نیاز کودک به مکیدن کمک میکند.
- اسباببازیهای جویدنی سالم و تایید شده هم میتوانند جایگزین موقت مناسبی باشند.
بیشتر بخوانید: مراقبت از دندان کودکان
درنهایت
متخصص ارتودنسی کودکان با بررسیهای اولیه به راحتی متوجه میشود که کودکان استفاده طولانی مدتی از پستانک داشتهاند عوارض استفاده از پستانک که میتواند موجب آسیب شدید رشدی بر روی استخوانهای فک و صورت و یا دندانی رویش آنها شود به راحتی قابل تشخیص و همچنین جلوگیری میباشد. گاهاً عوارض ایجاد شده توسط انواعی از دستگاههای ساده ارتودنسی کودکان جبران شده و به راحتی می توان اصلاحات لازم را فراهم آورد از این رو معاینات مکرر توسط متخصص ارتودنسی کودکان حداقل هر شش ماه یکبار حتی در مواردی که مشکل خاصی وجود ندارد توصیه میگردد.
سوالات متداول
استفاده طولانی مدت از پستانک چه تاثیری روی رشد فک کودک دارد؟
فشار مداوم پستانک میتواند باعث عقبماندگی فک پایین و جلو آمدن فک بالا شود، که نتیجه آن کاهش فضای کافی برای رویش طبیعی دندانها و مشکلات بایت است. مراجعه به متخصص ارتودنسی کودکان برای پیشگیری و اصلاح به موقع ضروری است.
آیا پستانک می تواند باعث نامرتب شدن دندان ها شود؟
بله، استفاده طولانیمدت باعث برهم خوردن ترتیب طبیعی رویش دندانها و بیرونزدگی دندانهای جلویی فک بالا میشود که در آینده نیاز به درمان ارتودنسی پیدا میکند.
بهترین سن برای کنار گذاشتن پستانک چه زمانی است؟
ستانک به تدریج بعد از ۲.۵ تا ۳ سالگی کنار گذاشته شود و در صورت امکان محدود به زمان خواب یا بیقراریهای کوتاه شود.
چگونه میتوان عوارض پستانک را کاهش داد؟
استفاده از پستانکهای ارتودنسی، محدود کردن ساعات استفاده، جایگزینهای سرگرمکننده و مراجعه منظم به متخصص ارتودنسی کودکان از مهمترین راهکارها برای پیشگیری و کاهش عوارض است.
سلام وقت بخیر پسر من دوسالو نیمه من چند روزه پستونک گرفتم خیلی وابستگی شدید داشت دوتا دندان یک جلو بد شده جلو اومده پسرم کلا هشت تا بالا دندون داره هشت تا پایین بقیه درنیومده بنظرتون جلو زدگی دندوناش درست میشه یا ببرم متخصص ببینه؟
سلام، به نظر من خیلی زود ازش گرفتید. عوارض روحی ممکنه بیشتر هم بشه. عوارض دندانی تا ۸ سالگی برطرف میش.