دندان نهفته کودکان؛ علل، علائم و روش درمان (ویژه والدین)

دندان نهفته کودکان به حالتی گفته می‌شود که دندان دائمی پس از گذشت بیش از ۶ ماه از زمان طبیعی رویش، هنوز از لثه بیرون نیامده و در استخوان یا لثه گیر کرده باشد. این مشکل می‌تواند باعث به‌هم‌ریختگی دندان‌ها، عفونت لثه، بوی بد دهان و حتی درد و تورم فک شود. تشخیص و درمان زودهنگام توسط بهترین متخصص ارتودنسی کودکان اصفهان، با روش‌هایی مثل کشیدن دندان شیری، استفاده از دستگاه‌های ارتودنسی یا گسترش‌دهنده کام امکان‌پذیر است؛ جزئیات کامل علل، علائم و درمان را در ادامه مقاله بخوانید.

چه زمانی یک دندان نهفته است؟

وقتی که یک دندان دائمی نتواند به محیط دهان راه پیدا کند و از زمان معمول رویش او به محیط دهان بیش از ۶ ماه گذشته باشد امکان نهفته شدن آن وجود دارد. به عبارت دیگر دندان در استخوان و یا لثه گیر کرده است و نیازمند کمک برای رشد می‌باشد.

دندان های دائمی دیگر به علت نیروهایی که در دهان وجود دارد در محیط دهان جا به جا شده و فضای دندان دائمی نهفته را پر می‌کند. نحوه جفت شدن دندان‌ها کاملاً به هم ریخته و از همه بدتر قوس دندانی کوچکتر می‌شود در این گونه موارد بی‌نظمی‌ های زیادی ایجاد شده و گاهاً بین دندان‌های دائمی محیط دهان فضایی می‌افتد.

علائم دندان نهفته

علائمی هست که می‌تواند به پدر و مادر یاری کند که امکان دندان نهفته کودکان وجود دارد و باید حتماً به یک متخصص ارتودنسی کودکان مراجعه نمایند از جمله این علایم می‌توان گفت:

•  دهان بوی بد می‌دهد چرا که لثه‌های این ناحیه عفونت می‌کند
•  فاصله زیادی بین دندان‌ها وجود دارد
•  لثه اطراف دندان شیری یا دندان نهفته دائمی متورم و قرمز است
• کودک دائماً از طعم بد دهان خود شکایت می‌کند
• گاهاً فک دچار درد شده
• سردردهای طولانی مدتی برای کودکان ایجاد می‌شود
• امکان وجود تورم‌هایی در ناحیه گردن هست
•  شایع‌ترین نشانه نهفتگی یک دندان جای خالی آن در محیط دهان است

در این گونه موارد دندان شیری نمی‌افتد و در عین حال با بقیه دندان‌ها رشد پیدا نمی‌کند به اصطلاح کوتاه‌تر از بقیه دندان‌هاست که باید بلافاصله درمان شود.

بیشتر بخوانید: بهم ریختگی دندان کودک

درمان دندان نهفته

• کشیدن دندان شیری: این روش ها حتماً باید توسط یک متخصص ارتودنسی بررسی شده و بسته به شرایط اجرا شود. معمولا اگر یک دندان دائمی زیرین نهفته شده باشد باید در اولین فرصت دندان شیری روی آن را کشید تا شاید محیط مناسبی برای رویش آن به وجود بیاید.
• استفاده از دستگاه های ارتودنسی: هرچند اگر در مواردی این کار دیر هنگام انجام شده باشد و دندان‌های دائمی اطراف فضا را پر کرده باشند امکان رویش دندان دائمی زیرین وجود ندارد.
• دستگاه گسترش دهنده کام: یکی دیگر از روش‌های درمانی برای رفع نهفتگی دندان‌ها در فک بالا باز کردن کام می‌باشد. دستگاه‌های گسترش دهنده کام می‌تواند با بزرگ کردن قوس دندانی امکان رویش دندان نهفته شیری خصوصاً دندان نیش بالا را فراهم کند.

علل دندان نهفته کودکان

•  شکاف کام
• کشیدن زود هنگام دندان شیری
• کوچک بودن قوس فکی نسبت به طول قوس
• رشد غیر طبیعی دندان‌های دائمی
• باقی ماندن طولانی مدت دندان شیری و یا ریشه‌های آن در دهان اشاره کرد
• تنگی فک بالا به عنوان مهمترین عاملی است که باعث ایجاد نهفتگی دندان نیش می‌شود.

 تنگی فک بالا با علائم دیگری همچون خروپف شبانه و بدخوابی همراه است والدین به راحتی می‌توانند امکان وجود تنگی فک بالا و نهفتگی دندان نیش دائمی را بررسی کرده و سریعاً کودک خود را به یک متخصص ارتودنسی کودکان ارجاع دهند.

خطرات دندان نهفته

• فضای بین دندان ها
• به هم ریختگی دندان ها
• خارج شدن دندان‌ها از یک قوس زیبا
• عفونت‌های لثه‌ای
• پوسیدگی دندان دائمی
• بیماری‌های لثه‌ای
•  تجمع انواع میکروب‌ها و پلاک‌ها در اطراف دندان‌هاو لثه‌ها
• ایجاد آبسه‌های دندانی به صورت یک تورم خون چکان

وظیفه والدین برای جلوگیری از نهفتگی دندان

والدین وظیفه دارند تا قبل از ۱۲ سالگی وقتی که کودک به راحتی تمامی روش‌های بهداشتی دهان خود را اجرا می‌کند بر سلامت دهان و دندان او نظارت داشته باشند و در صورت وجود هر یک از عوارضی که می‌تواند نشانه یک نهفتگی دندان است سریعا او را به متخصص ارتودنسی کودکان ارجاع دهند.

تشخیص والدین برای دندان نهفته کودکان

• وجود به هم ریختگی‌های دندانی
• وجود فضا بین دندان‌های دائمی
• درد در هنگام غذا جویدن
• لثه‌های ملتهب و خون‌چکان
• وجود فضاهای بین دندانی زیاد و
• عدم وجود یک دندان دائمی در قوس دندانی

از این رو والدین سریعاً باید کودکان را به متخصص ارتودنسی ارجاع داده و به این ترتیب از نقش خود برای نظارت بر رویش صحیح تمامی دندان‌ها انجام گردد.

بیشتر بخوانید: درد دندان شیری در کودکان

روش‌های درمانی برای پیشگیری از دندان نهفته در کودکان

والدین با ارجاع به موقع کودکان خود به مطب متخصص ارتودنسی به راحتی می‌توانند از نهفتگی دندان های دائمی جلوگیری کند کاملاً مشخص است در صورتی که کودکان تحت درمان قرار بگیرد فضای مناسب برای دندان دائمی وجود داشته باشد و هنوز امکان رشد آن وجود داشته باشد دندان دائمی نهفته نخواهد شد و به محیط دهان راه پیدا می‌کند.

هرچند در مواردی که این فضا از دست رفته است با انواع دستگاه‌های متحرک یا ثابت می‌توان فضا را باز کرده و امکان رویش دندان نهفته دائمی را فراهم کرد. چنانچه این نهفتگی در فک بالا رخ داده باشد معمولا شایع‌ ترین روش درمانی دستگاه‌های گسترش دهنده کام است که می‌تواند قوس دندانی را بزرگ کرده و همچنین با ایجاد انواع نیروها در بافت های التهابی در فک بالا امکان رویش دندان نهفته را فراهم کرد. چنانچه با انجام این روش‌های درمانی هنوز دندان نفهته به محیط دهان راه پیدا نکند از روش‌های ارتودنسی مختلفی برای درمان دندان نهفته استفاده می‌شود.

در نهایت

 هرچند که دندان نهفته کودکان می‌تواند عوارض بسیاری ایجاد بکند ولی تشخیص زود هنگام آن معمولاً قابل درمان است و هرچه این تشخیص دیرتر انجام شود امکان درمان آن سخت ‌تر و گاهاً ناممکن می‌شود.از این رو والدین وظیفه دارد همیشه وضعیت دندان‌های کودکان خود را بررسی کرده و در صورت بروزعلائمی همچون به هم ریختگی دندانی کجی دندان ها خروپف شبانه بدخوابی شبانه و یا التهاب لثه به متخصص ارتودنسی کودکان مراجعه کرده و امکان وجود دندان نهفته را بررسی کند .

سوالات متداول