ارتودنسی دندان برای افرادی است که دندانهای کج، نامرتب یا فاصلهدار دارند، فکهای نامتعادل دارند (مانند اوربایت یا آندربایت)، و یا فضای کافی برای رشد دندانهای دائمی در دهانشان وجود ندارد. این درمان همچنین برای کسانی که هنگام جویدن یا صحبت کردن دچار درد یا مشکلات بایت میشوند ضروری است. معاینات منظم از سن حدود ۸ سالگی توسط متخصص ارتودنسی کمک میکند نیاز به درمان بهموقع تشخیص داده شود و سلامت دهان و فک تضمین گردد.
صحت محتوا مورد تایید است
با توجه به اهمیت محتوای حوزه سلامت، شایان ذکر است که این محتوا توسط دکتر کامران دوامی نوشته شده است و هیچ گونه دخل و تصرفی در آن نشده است.
علائم نیاز به ارتودنسی
افرادی که نیاز به ارتودنسی دارند معمولاً یکی یا چند مورد از علائم زیر را تجربه میکنند:
- دندانها نامرتب و شلوغ هستند
- فاصله بین دندانها زیاد است و نمای زیبایی ندارد
- مشکلات «بایت» وجود دارد (بهگونهای که دندانهای بالا بهصورت منظم و با فاصله اندک روی دندانهای پایین قرار نمیگیرند)
- شخص در جویدن و یا صحبت کردن دچار مشکلاتی است
- درد در ناحیه اطراف گوشها وجود دارد
- مواردی که به علت برهمافتادگی دندانها پوسیدگیهای زیادی در فکها ایجاد میشود
- نوکزبانی حرف زدن یا مشکلات گفتاری
این علائم معمولاً باعث ناراحتی در زندگی روزمره و کاهش اعتمادبه نفس میشوند و توجه به آنها اهمیت دارد.
چه کسانی به ارتودنسی نیاز دارند ؟
1-سابقه ژنتیکی و ناهنجاری فکی: بینظمی دندانها و عدم تناسب فکها معمولاً از والدین به ارث میرسد.
2-از دست رفتن دندان شیری: بعضی از دندانها زودهنگام از دست میروند و به علت سهلانگاری، فضای آنها بهوسیله فضانگهدار حفظ نمیشود.
3-از دست دادن یک یا چند دندان دائمی: باعث جابهجایی دندانهای باقیمانده و ایجاد فضاهای نامناسب میشود.
4-دندان نهفته: دندانهایی که هنوز از لثه خارج نشدهاند و نیاز به راهنمایی در رویش دارند.
5-تنگی فک بالا: افرادی در حین باز و بسته کردن دهان خود دچار درد در ناحیه مفصل گوش میشوند
سن مناسب ارتودنسی کودک
ارتودنسی برای کودکان معمولاً باید از حدود سن هفت یا هشت سالگی آغاز شود؛ در زمانی که کودکان به کلاس سوم ابتدایی میروند و تقریباً اکثر دندانهای دائمی به محیط دهان راه پیدا کردهاند.
علائمی همچون زود از دست رفتن دندانهای شیری یا بیش از حد ماندن آنها در دهان، تنفس دهانی و خروپف کردن، عادت مکیدن انگشت که بسیار آسیبساز است و همچنین کمبود فضا برای رویش دندانهای دائمی که حتماً باید توسط متخصص ارتودنسی بررسی شود.
بیشتر بخوانید: سن مناسب ارتودنسی؛ اولین معاینه در چند سالگی باشد؟
مشکلاتی که در صورت بی توجهی به ارتودنسی برای کودک ایجاد میشود
- سایش دندانها
- التهاب لثه به علت گیر غذایی
- مشکلات رشدی به علت مشکلات گوارشی
- عدم تغذیه مناسب
- ایجاد تماس پیشرس باعث انحراف فکها شده که در درازمدت میتواند موجب آسیبهای شدیدی به استخوانهای صورت شود.
- کودکانی با دندانهای بههمریخته، بیرونزده و خرگوشی نیز اعتمادبهنفس لازم را ندارند
وقتی دندانها مرتب نیستند و برهمافتادگی دارند، گیر غذایی بیشتر شده و پوسیدگی و التهاب لثه هم بیشتر میگردد. از سوی دیگر، مشکلات تغذیهای میتواند بر روی رشد بدن انسان تأثیر بگذارد. از این رو، دیدگاهی که ارتودنسی فقط یک عامل زیبایی است، کاملاً اشتباه است.
چگونه مطمئن شویم به ارتودنسی نیاز داریم؟
- معاینه توسط متخصص ارتودنسی ضروری است.
- رادیوگرافی و بررسی دقیق بایت برای شناسایی مشکلات نهفته یا جزئی لازم است.
- مراجعه برای ارزیابی اولیه حتی بدون علامت واضح توصیه میشود، به خصوص در کودکان ۷ تا ۹ سال، تا مشکلات کوچک پیش از بزرگ شدن اصلاح شوند.
این معاینات منظم میتوانند از مشکلات جدی و عوارض بلندمدت جلوگیری کنند.
بیشتر بخوانید: عوارض ارتودنسی نکردن
در نهایت
در جواب اینکه چه افرادی نیاز به ارتودنسی دارند باید گفت برای اطمینان از نیاز به درمان ارتودنسی و زمان مناسب آن، لازم است همه کودکان از حدود سن هشت سالگی توسط متخصص ارتودنسی معاینه شوند. معاینات منظم ششماهه میتواند نه تنها نحوه رویش دندانها را بررسی کند، بلکه مشکلاتی که هنوز کوچک هستند ولی در آینده میتوانند بسیار آسیبزا باشند را برطرف نماید.
سوالات متداول
آیا همه مشکلات نامرتبی دندان نیاز به ارتودنسی دارد؟
خیر، بعضی از بینظمیهای جزئی یا فاصلههای کوچک بین دندانها ممکن است نیاز به درمان فوری نداشته باشند.
آیا ارتودنسی میتواند مشکلات فک یا درد مفصل TMJ را درمان کند؟
ارتودنسی میتواند به بهبود برخی اختلالات مفصل فک کمک کند، مخصوصاً وقتی مشکل ناشی از ناهنجاری بایت یا عدم تناسب دندانها باشد.
آیا ارتودنسی در بزرگسالان هم نتیجه می دهد یا فقط برای کودکان مناسب است؟
ارتودنسی در بزرگسالان هم بسیار مؤثر است، اما زمان درمان ممکن است طولانیتر باشد و گاهی محدودیتهایی در حرکت دندانها وجود دارد.
بعد از پایان ارتودنسی، آیا دندان ها دوباره نامرتب می شوند؟
احتمال بازگشت دندانها به وضعیت قبلی وجود دارد، به همین دلیل استفاده از ریتینر یا نگهدارندههای دندانی ضروری است