اقدامات بعد ارتودنسی، استفاده منظم از ریتینر (نگهدارنده) و مراجعه دوره ای به متخصص ارتودنسی برای حفظ نتیجه درمان ضروری است. دندان ها بعد از برداشتن براکت ها تمایل به برگشت دارند، بنابراین چکاپ های منظم و رعایت مراقبت های بهداشتی از جا به جایی مجدد دندان ها جلوگیری می کند. در ادامه این مقاله با مهم ترین مراقبت ها و نکات بعد از پایان ارتودنسی آشنا می شوید تا لبخند جدیدتان ماندگار بماند.
صحت محتوا مورد تایید است
با توجه به اهمیت محتوای حوزه سلامت، شایان ذکر است که این محتوا توسط دکتر کامران دوامی نوشته شده است و هیچ گونه دخل و تصرفی در آن نشده است.
اقدامات بعد از برداشتن ارتودنسی
بعد از پایان درمان ارتودنسی و باز کردن براکت ها کمی احساس لقی، لیزی سطح دندانها به دلیل جدا شدن براکت ها و باقی ماندن چسب های ارتودنسی کاملاً طبیعی است. همچنین ممکن است دندانها کمی حساس شوند؛ زیرا براکتها در طول درمان مانند یک محافظ روی مینای دندان قرار داشتند و با برداشتن آن ها، مینای دندان و گاهی ریشهها برای مدتی حساسیت بیشتری نشان می دهند. این حساسیت معمولاً موقتی است و به مرور برطرف میشود.
1- استفاده از نگهدارنده
در پایان درمان ارتودنسی دندانهایی که به صورت صاف و مرتب در کنار یکدیگر قرار گرفته اند به سرعت تمایل دارند به جایگاه روز اول برگردند. برای حفظ ثبات نتیجه درمان باید از ریتینر یا نگهدارنده ها استفاده کرد. دستگاه هایی که می توانند دندان ها را در جایگاه جدید خود حفظ کرده و مانع از بازگشت نتیجه اول درمان ارتودنسی شوند.
انواع نگهدارنده
- ریتینر ثابت: سیم های پشت دندانی هستند و معمولاً برای فک پایین بهترین نتیجه را حفظ میکنند. مزایای خوبی دارد از جمله اینکه نیاز به همکاری بیمار ندارد ولی از سوی دیگر بیمار وظیفه دارد در پایان درمان و بعد از نصب این سیمها مدام آنها را چک کرده که کنده نشده باشند و بهداشت را رعایت کند.
- ریتینر متحرک: ریتینر متحرک که انواع مختلفی دارد و به طور کلی به دو نوع شفاف و هاله ای تقسیم میگردد. معمولا استفاده شبانه دارند تا در طول روز نیاز به همکاری بیمار نداشته باشد. ولی این پلاک نیازمند همکاری شدید بیمار است به عبارت دیگر اگر مراجعه کننده در پایان درمان از این پلاکها به صورت منظم استفاده نکند میتواند سریعاً تغییر فرم داده و دندان ها جابه جا شوند.
بیشتر بخوانید: نگهدارنده ارتودنسی یا ریتینر چیست؟انواع، مدت استفاده و قیمت
2- رعایت بهداشت
در روز پایان درمان ارتودنسی و بعد از باز کردن براکتها متخصص ارتودنسی تمامی دندان ها را جرم گیری کرده و سیمهای ثابت یا پلاکهای متحرک را بر روی دندانهای تمیز بدون جرم نصب میکند. برای رعایت بهداشت باید نکات زیر را رعایت کنید:
1- جرمگیری هر 6 ماه یکبار: این تایم برای جرمگیری دندان ها و بررسی پلاک متحرک یا سیم پشت دندانی است و حضور بیمار الزامی میباشد.
2- استفاده از نخ دندان سوپر فلاس: بیمار وظیفه دارد روزانه سیمهای سیمهای پشت دندانی را حتماً به وسیله مسواک تمیز کند نخ دندانهای معمولی توانایی تمیز کردن سیمها را ندارد و حتی میتواند باعث کنده شدن آنها شود پس باید از نخ دندان های سوپر فلاس استفاده کند که در مطب نحوه استفاده از آنها آموزش داده میشود.
3- تمیزکردن پلاک متحرک: لازم است روزی یک بار به وسیله مسواک و آب سرد و تمیز گردد توجه کنید از آنجا که این پلاک های متحرک از جنس پلاستیک هستند به هیچ وجه نباید حرارت دریافت کند از این رو شستشوی آنها با آب گرم میتواند باعث تغییر فرم گردد.
بیشتر بخوانید: نخ دندان ارتودنسی چیست؟ انواع، نحوه استفاده و تفاوت های آن
3- اقدامات زیبایی
1- مسواک زدن مرتب: لکههای سفید یا زرد رنگ بعد از پایان درمان ارتودنسی وجود دارد که شایع است. لازم است در حدود ۶ ماه اول بیمار روزی چندین بار مسواک بزند بسیاری از این لکههای سفید یا قهوهای رنگ به مرور از بین رفته و نیاز به درمان ترمیمی زیبایی نمیباشد.
2- ترمیم پریدگیها: اگر چنانچه لبه های دندانی در طول دوره درمان و بعد از مرتب شدن دندانها دچار پریدگی یا ساییدگی شده باشند در همان روزهای اول میتوان به وسیله یک متخصص ترمیمی و زیبایی تمامی لب پریدگیها را درمان کرد.
3- بلیچینگ دندان: بهتر است ۹ ماه بعد از پایان درمان ارتودنسی از هرگونه عمل سفید کردن یا بیلیچینگ دوری کرد تا دندان ها به ثبات لازم در محیط جدید برسند بعد از ۹ ماه با نظر متخصص ارتودنسی میتوان انجام داد.
4- درد و حساسیت پس از درمان
حساسیت به سرما و گرما در روزهای اول بعد از پایان درمان از آنجا که مدتها فشار روی مینای دندانی وجود داشته طبیعی است با مسواک زدن زیاد به سرعت این حساسیت از بین رفته و دندانها حالت طبیعی خود را پیدا می کنند.
تحلیل لثه ( کوتاه شدن لثه یا نمایان شدن بخشی از سطح ریشه دندان) در صورت عدم رعایت بهداشت در حین درمان ممکن است رخ بدهد.متخصص ارتودنسی در پایان درمان در صورت لزوم برای این موضوع با یک متخصص جراح لثه مشورت می کند و قابل درمان است.
5- رعایت رژیم غذایی
بعد از پایان درمان ارتودنسی هیچ محدودیت غذایی وجود ندارد و شما میتوانید به راحتی همه چیز بخورید. فقط باید توجه داشت که سیمهای نگهدارنده پشت دندانی گاها به وسیله غذاهای خیلی سخت مانند میوههای هسته دار، ته دیگهای خیلی سفت، هویج یا امثال آن ممکن است کنده شود بهتر است در حین خوردن اینگونه غذاها احتیاط لازم انجام شده و خصوصاً بعد از مصرف آنها تمامی نواحی اتصال به دندانی چک شود در صورتی که کنده شده است سریعاً با متخصص تماس گرفته تا چسبهای جدا شده مجدداً متصل شود.
6- بررسی دندان عقل
ندان عقل هیچگونه تاثیری بر روی روند درمان ارتودنسی یا حفظ ثبات نتیجه درمان ندارد. دندانهای عقل در صورتی که جایی برای رویش داشته باشند رویش خواهند کرد و اگر نداشته باشند در همان جا باقی میماند و نمیتوانند دندانهای منظم شما را به هم بریزد با این وجود لازم است که بعد از پایان درمان و طبق دستور متخصص ارتودنسی در جلسات چکاپ های چند ماهه حاضر شوید در صورتی که هرگونه اشکالی در رویش دندان های عقل وجود دارد بررسی شود و در صورت لزوم دستور خارج کردن آنها داده شود.
بیشتر بخوانید: ارتودنسی و دندان عقل | آیا باید کشید؟
درنهایت
پایان ارتودنسی به معنای پایان مراقبت نیست. اقدامات بعد ارتودنسی شامل استفاده منظم از ریتینر، رعایت بهداشت دهان و مراجعههای دورهای به متخصص ارتودنسی، مهمترین عوامل حفظ نتیجه درمان هستند. با رعایت این نکات ساده، میتوانید از بازگشت نامرتبی دندانها جلوگیری کرده و لبخند زیبای خود را برای سالها حفظ کنید.
سوالات متداول
اگر ریتینرم شکست یا گم شد چه کنم؟
سریعاً با متخصص ارتودنسی تماس گرفته شود تا نگهدارنده مجدداً نصب شده و همچنین یک جرم گیری کلی بر روی اطراف آنها انجام گردد.
آیا ریتینر ثابت تا آخر عمر باید بماند؟
گاها بیش از 2 سال باقی میماند
چقدر بعد از ارتودنسی میتوانم دندانم را لمینیت یا کامپوزیت کنم؟
بعد از ۹ ماه همه اعمال ترمیم و زیبایی به راحتی در دهان قابل اجرا میباشد. البته با نظر متخصص ارتودنسی