نخ دندان ارتودنسی نوعی نخ دندان تخصصی است که با طراحی ویژه، برای تمیز کردن دقیق اطراف براکتها، سیمها و زیر خط لثه در طول درمان ارتودنسی استفاده میشود و از تجمع غذا، پلاک، پوسیدگی و التهاب لثه جلوگیری میکند. این نخها معمولاً دارای یک سر سفت برای عبور آسان از زیر سیم و یک بخش نرم یا اسفنجی برای پاکسازی عمقیتر هستند. استفاده صحیح از نخ دندان ارتودنسی نقش مهمی در حفظ سلامت دهان و موفقیت نهایی درمان دارد؛ در ادامه مقاله با انواع و روش استفاده آن بیشتر آشنا شوید.
صحت محتوا مورد تایید است
با توجه به اهمیت محتوای حوزه سلامت، شایان ذکر است که این محتوا توسط دکتر کامران دوامی نوشته شده است و هیچ گونه دخل و تصرفی در آن نشده است.
انواع نخ دندان ارتودنسی
1-سوپر فلاس: شایع ترین نخ دندان ارتودنسی است که در داروخانه وجود دارد و از سه بخش تشکیل میشود.
- قسمت اول: معمولاً سفت است و مانند یک سوزن عمل میکند تا کاربر بتواند بهراحتی آن را از زیر براکتها و سیمها رد کند.
- قسمت دوم: بخش اسفنجی میباشد که پهن و نرم است و همچون نواری، نواحی بین دندانی را کاملاً تمیز میکند.
- قسمت سوم: نخ دندان معمولی است که مانند همه نخ دندانها، باعث تمیز شدن نواحی بین دندانی میگردد.
کمی گرانتر از نخ دندان معمولیاند، اما بهراحتی میتوانند تمام سطوح دندانی را تمیز کنند.
2-فلاس تریدر: نخ دندان معمولی به همراه یک سوزن پلاستیکی است که بهراحتی میتوان نخ دندان را به آن گره زده و از زیر سیمها و براکتها رد کرد. هرچند که فلاس تریدر ها اقتصادی و ارزان هستند، ولی گره زدن نخ به آنها میتواند وقتگیر و کمی سخت باشد.
3-ارتودونتیک فلاس پیکس: گاهاً نیز میتوان از چوبهای کوچک مخصوص برای نخ دندان زدن استفاده کرد. این نخ دندانها بسیار ساده هستند و فقط لازم است بهوسیله کاربر برای تمیز کردن نواحی زیر سیمها استفاده گردند. بسیار سریع هستند و توسط بیمار استفاده میشوند.
4-واتر فلاس یا واتر جت: گرانقیمت هستند و هرگز جایگزین نخ دندانهای ارتودنسی نیستند، اما میتوانند در تمیز کردن سطوح دندانی و خصوصاً نواحی زیر لثهای استفاده شوند.
| نوع نخ دندان | ویژگیها | مزایا |
|---|---|---|
| 1. فلاس ترید | سوزن پلاستیکی که نخ دندان به آن گره زده میشود | اقتصادی و ارزان |
| 2. واتر فلاس و ایر فلاس | ایر فلاس با جریان هوا و واتر فلاس با فشار آب به فواصل بین دندانی | تمیز کردن سطح دندان و نواحی زیر لثه ای |
| 3. نخ دندان سوپر فلاس | شامل سه بخش: روکش پلاستیکی، ناحیه اسفنجی و نخ دندان معمولی | حرکت راحت بین دندانها و براکتها، تمیز کردن باقیمانده مواد غذایی |
| 4.فلاس پیکس | چوب های کوچک مخصوص برای نخ دندان | بسیار سریع |
تفاوت نخ دندان ارتودنسی با معمولی
نخ دندانهای معمولی نرم هستند، بهراحتی خم میشوند و نمیتوانند از زیر سیمها عبور داده شوند. از سوی دیگر خاصیت تمیزکنندگی ندارند و ممکن است در حین گیر کردن به براکتها یا سیمها ریشریش شوند.
این در حالی است که نخ دندان ارتودنسی کمی سفتتر است، نواریشکل بوده و با داشتن موم مخصوص خود، بهراحتی از بین دندانها لیز خورده و سطوح مختلف را تمیز میکند.
| مورد مقایسه | نخ دندان ارتودنسی | نخ دندان معمولی |
|---|---|---|
| ساختار نخ | از چند رشته تشکیل شده و مقاومتر است | معمولاً یک رشته نازک دارد |
| پوشش نخ | اغلب به موم و فلوراید آغشته است تا بهتر تمیز کند | پوشش خاصی ندارد |
| عرض نخ | پهنتر است و سطوح بیشتری را تمیز میکند | نازکتر است |
| کاربری کنار براکتها | بهراحتی از بین براکتها و سیمها عبور میکند | ممکن است گیر کند یا ریشریش شود |
آیا ممکن است در حین استفاده از نخ دندان مخصوص ارتودنسی، به براکتها آسیبی وارد شود، آنها کنده شوند و یا باعث خونریزی لثهها گردد؟
اصولاً بعد از آغاز درمان ارتودنسی، در هفته اول کمی التهاب لثهها طبیعی است. در این موارد، استفاده کردن از نخ دندان ممکن است باعث خونریزیهایی شود و نباید باعث نگرانی درمانجو گردد.
از سوی دیگر، در حین استفاده کردن از نخ دندانهای مخصوص ارتودنسی نباید فشار زیادی به سیمها و براکتها وارد شود و یا عجله کرد. صرف وقت مناسب برای تمیز کردن تمام سطوح دندانی، مانع از آسیب به لثهها یا کنده شدن براکتها میگردد.
بیشتر بخوانید: التهاب لثه در ارتودنسی
نحوه نخ دندان کشیدن ارتودنسی
- نخ دندان را بهآرامی و بدون وارد کردن فشار به سیمها و براکتها، از فضای بین بریسها عبور دهید.
- حدود ۵۰ سانتیمتر نخ دندان ارتودنسی جدا کرده و آن را دور انگشتان میانی هر دو دست بپیچید تا کنترل بهتری داشته باشید.
- پس از قرار گرفتن صحیح نخ، آن را به کناره هر دندان بچسبانید و بهآرامی سطح دندان را تمیز کنید.
- وقتی روی دندان تمیز حرکت میکند و صدای خفیفی ایجاد میشود، یعنی آن ناحیه خوب تمیز شده و میتوانید سراغ دندان بعدی بروید.
- در پایان، نخ را به صورت افقی از بین دندانها خارج کرده و دور بیندازید.
بیشتر بخوانید: نحوه مسواک زدن در ارتودنسی
اهمیت استفاده از نخ دندان
دستگاههای ارتودنسی فضاهای زیادی برای گیر کردن مواد غذایی و تجمع پلاک ایجاد میکنند؛ جاهایی که معمولاً با مسواک بهتنهایی تمیز نمیشوند. نخ دندان کمک میکند این پلاکها و ذرات پنهان بهراحتی پاک شوند و از پوسیدگی دندان جلوگیری شود.
در نهایت
نخ دندان ارتودنسی یکی از مهمترین ابزارهای مراقبتی در طول درمان ارتودنسی است که به تمیز شدن دقیق اطراف براکتها، سیمها و زیر لثه کمک میکند. نواحی که مسواک بهتنهایی به آن ها دسترسی ندارد. انتخاب نوع مناسب نخ دندان (مثل سوپر فلاس یا فلاس پیکس) و استفاده صحیح و منظم از آن، نقش زیادی در پیشگیری از پوسیدگی، التهاب لثه و آسیبهای دندانی دارد و در نهایت باعث میشود نتیجه درمان ارتودنسی ماندگارتر و لبخند سالمتری داشته باشید. رعایت همین نکات ساده، تفاوت بزرگی در سلامت دهان و موفقیت درمان شما ایجاد می کند.
سوالات متداول
آیا میتوانم فقط از دهان شویهها استفاده کنم و نخ دندان نکشم
خیر، چرا که دهانشویهها فقط میتوانند حجم میکروبهای داخل دهان را کم کنند و خاصیت پاککنندگی ندارند.
نخ دندان مخصوص ارتودنسی را از کجا بخرم؟
از داروخانهها و گاهی از متخصص ارتودنسی در مطب نیز میتوان تهیه کرد
روزی چند بار نخ دندان بکشم؟
هر بار بعد از غذا خوردن و علاوه بر مسواک زدن، نخ دندان نیز کشیده شود. اما حداقل یک بار و شبها قبل از خواب ضروری است