مراحل ارتودنسی کودکان از سن حدود ۶ سالگی با اولین معاینه تخصصی توسط متخصص ارتودنسی کودکان آغاز میشود. در این سن وضعیت دندانهای شیری و دائمی، رشد فک، تنگی فک بالا و نحوه رویش دندانها بررسی میشود. هدف ارتودنسی کودکان اصلاح زودهنگام مشکلات رشد فک و دندان است تا از درمانهای سختتر در نوجوانی و بزرگسالی پیشگیری شود. برای آشنایی با همه مراحل و جزئیات، ادامه مطلب را بخوانید.
صحت محتوا مورد تایید است
با توجه به اهمیت محتوای حوزه سلامت، شایان ذکر است که این محتوا توسط دکتر کامران دوامی نوشته شده است و هیچ گونه دخل و تصرفی در آن نشده است.
مراحل ارتودنسی کودکان به چه صورت است؟
ارتودنسی در کودکان از اهمیت ویژهای برخوردار است، زیرا به رشد صحیح دندانها و فک کمک میکند و از بروز مشکلات پیچیدهتر در آینده جلوگیری میکند. در دوران کودکی، استخوانهای فک و صورت در حال رشد هستند و این فرصت مناسبی برای اصلاح ناهنجاریهای دندانی و فکی فراهم میکند. انجام بهموقع ارتودنسی میتواند تنگی فک، نامرتبی دندانها، و اختلالات رشد اسکلت صورت را برطرف کرده و فضای کافی برای رویش صحیح دندانهای دائمی ایجاد کند. علاوه بر این، معاینات اولیه میتوانند مشکلات پنهان را شناسایی کرده و با درمان زودهنگام از نیاز به جراحیهای پیچیده در بزرگسالی جلوگیری کنند.
1. اولین معاینه ارتودنسی در ۶ سالگی
بهترین سن برای ارتودنسی کودکان در سن ۶ سالگی است که اولین دندان دائمی به محیط دهان راه پیدا میکند این اولین دندان دائمی که معمولاً دندانهای پیشین فک پایین میباشند به عنوان راهنمایی برای رشد فک پایین مورد بررسی قرار میگیرند. پس در همین سنین بهتر است معاینات شروع شود و هر بار به فاصله 6 ماه ادامه داشته باشد.
بیشتر بخوانید: سن مناسب ارتودنسی
2. بررسی تنگی فک بالا
یکی از نکات مهم وضعیت اسکلت فک بالا و به عبارت دیگر احتمال تنگی آن میباشد. به عبارت دیگر اولین علامت تنگی فک بالا در کودکان وجود خروپفهای شبانه میباشد که بسیار لازم است در اولین فرصت و همان حدود ۷ سالگی و بعد از رویش اولین دندان های دائمی فک بالا درمان شود.
هرچه درمان تنگی فک بالا در کودکان به تعویق بیفتد میتواند عوارض دراز مدتی را برای استخوانهای فک و صورت آنها ایجاد کرده و به عبارت دیگر روند رشد اسکلت صورت را مختل کند.
3. بررسی نحوه جفت شدن دندانها
یکی دیگر از مراحل ارتودنسی کودکان بررسی نحوه جفت شدن دندان های عقبی است. لازم به توضیح است که نحوه جفت شدن دندانهای عقبی در فک بالا و پایین بر روی یکدیگر یک نشانه بسیار خوب از نحوه رشد اسکلت فک و صورت میباشد. ممکن است بسیاری از اختلالات رشدی در سنین ۶- ۷ یا ۸ سالگی یا همان دوران کودکی هنوز مورد توجه والدین قرار نگیرند اما بررسی این مورد بسیار مهم است.
4. اهمیت دندانهای شیری
اگر دندانهای شیری زودتر از موقع از دست بروند و فضای آنها توسط انواع دستگاههای فضانگهدار حفظ نشود این نیروهای موجود در دهان (نیروهای جویدن، زبان،لب،گونهها و تنفس) بقیه دندانها را به سمت فضای دندان شیری از دست رفته حرکت داده و باعث اختلالات شدیدی برای رویش دندانهای زیرین میشوند.
هرگز نباید دندان های شیری پوسیده را به خود به خودی خود رها کرد و یا در صورت شدت پوسیدگی یا درد آنها را کشید بلکه لازم است دندان های شیری تا زمان مناسب برای افتادن و جایگزین شدن و به وسیله دندانهای دائمی حتماً در محیط دهان حفظ شود.
5. تهیه عکسهای رادیولوژی
بعد از بررسیهای لازم، نه تنها از محیط دهان بلکه به وسیله گرافیها یا عکسهای رادیولوژیک عکس هایی تهیه میشود. این عکسها از جهتهای مختلف از صورت بیمار تهیه شده تا به متخصص ارتودنسی کمک کند تا مسائل مختلفی را بررسی کند. بعد از بررسی دندان ها تصمیم گرفته میشود که آیا دندان شیری که آسیب زیادی دیده است کشیده شود و فضای آن به وسیله فضانگهداری شود یا از همان دندان نگهداری شود.
6. نصب براکتهای ارتودنسی (در موارد خاص)
بعد از نصب براکتها که گاهاً بر روی دندانهای دائمی و شیری نصب میشود حرکات دندانی بسیار سریع در کودکان اتفاق میافتد و لذا لازم است به صورت هفتگی چکاپ شوند بسیار مهم است که هرگونه زخم یا دردی در صورت ایجاد که گاهاً پیش میآید به وسیله متخصص ارتودنسی بررسی شده و در صورت لزوم حذف شود چرا که محیط دهان در کودکان نسبتا به بزرگسالان بسیار آسیب پذیرتر است و همچنین احتمال کنده شدن براکتها به علت عدم همکاری کودک در دوران ارتودنسی وجود دارد.
7. استفاده از دستگاههای ثابت یا متحرک
علاوه بر نصب براکتها در دوران ارتودنسی ممکن است برای مواردی نیز دستگاههای متحرک یا ثابتی را برای افزایش عرض قوس فکی استفاده کنیم در این موارد معمولا پیچهایی در فک بالا یا فک پایین نصب میشود که به صورت ثابت یا متحرک باعث افزایش محیط دهان شده به عبارت دیگر فضای بیشتری را برای کودکان ایجاد میکند تا روند رویش دندانها به صورت نرمال انجام شود.
8. پایان درمان و تثبیت دندانها
درمان ارتودنسی کودکان معمولا در عرض چند هفته تا چند ماه به سرعت تمام شده و دندانها در موقعیت مناسب قرار گرفته راه رویش دندانهای دائمی زیرین باز شده استخوانهای دوفک نیز در محیط مناسبی قرار گرفته امکان رویش را پیدا کردند. در این حالت معمولا درمان ارتودنسی پایان میپذیرد و از آنجا که دندانها در موقعیت نرمالی قرار گرفتهاند احتیاج چندانی به استفاده از انواع نگهدارنده نمیباشد.
تفاوت ارتودنسی کودکان و نوجوانان
در ارتودنسی کودکان، هدف اصلی برطرف کردن عواملی است که باعث اختلال در رشد دندانها و فک میشود. این درمان کمک میکند تا رشد طبیعی فک و رویش صحیح دندانها امکانپذیر شود.
بیشتر بخوانید: مراحل ارتودنسی نوجوانان
در نهایت
مراحل ارتودنسی کودکان با توجه به وجود پتانسیل رشد فک و دندانها، بهترین فرصت برای اصلاح ناهنجاریها و پیشگیری از مشکلات پیچیده تر در آینده است. مراجعه به موقع به متخصص ارتودنسی میتواند نهتنها نظم دندانها را تضمین کند، بلکه سلامت، زیبایی و اعتماد به نفس کودک را نیز افزایش دهد. بنابراین توصیه میشود والدین اولین معاینه ارتودنسی فرزند خود را در سنین پایین جدی بگیرند.
سوالات متداول
بهترین سن برای شروع ارتودنسی کودکان چه زمانی است؟
بهترین زمان معاینه اولیه توسط متخصص ارتودنسی حدود ۷ سالگی است. در این سن میتوان مشکلات احتمالی فک و دندان را زود تشخیص داد و در صورت نیاز درمان را آغاز کرد.
آیا همه کودکان به ارتودنسی نیاز دارند؟
خیر. بسیاری از کودکان فقط به معاینه و پیگیری نیاز دارند. ارتودنسی تنها در صورت وجود نامرتبی دندانها، مشکلات فکی یا اختلال در رویش دندانها توصیه میشود.
ارتودنسی کودکان دردناک است؟
درمان ارتودنسی ممکن است در روزهای اول کمی فشار یا ناراحتی ایجاد کند، اما این موضوع موقتی است و با گذشت زمان کودک به دستگاه عادت میکند.
مراقبتهای مهم در طول ارتودنسی کودکان چیست؟
مسواک زدن منظم، استفاده از نخ دندان مخصوص ارتودنسی، پرهیز از خوردن غذاهای سخت و شیرین و مراجعه منظم به متخصص ارتودنسی از مهمترین نکات مراقبتی هستند.