مراحل ارتودنسی نوجوانان شامل بررسی رشد فک و صورت، تهیه عکس و قالبگیری، انتخاب بهترین طرح درمان، نصب براکتها و انجام چکاپهای منظم است. در پایان نیز استفاده از نگهدارندهها برای تثبیت نتیجه ضروری میباشد. برای آشنایی با جزئیات هر مرحله و نکات مهم مراقبتی در دوران ارتودنسی نوجوانان ادامه مطلب را بخوانید.
صحت محتوا مورد تایید است
با توجه به اهمیت محتوای حوزه سلامت، شایان ذکر است که این محتوا توسط دکتر کامران دوامی نوشته شده است و هیچ گونه دخل و تصرفی در آن نشده است.
مراحل ارتودنسی نوجوانان
ارتودنسی در نوجوانان اهمیت زیادی دارد، زیرا در این سنین رشد فک و دندانها هنوز در حال تکامل است و مشکلات دندانی راحت تر و سریع تر اصلاح میشوند. ارتودنسی نه تنها به مرتب شدن دندانها کمک میکند، بلکه مشکلاتی مانند انحراف فک، جویدن نادرست، یا فشردگی دندانها را نیز برطرف میکند. این درمان همچنین تأثیر مثبت زیادی بر اعتماد به نفس نوجوانان دارد، زیرا داشتن دندانهای مرتب و لبخند زیبا در روابط اجتماعی آنها نقش مهمی ایفا میکند. علاوه بر این، ارتودنسی از مشکلات جدیتر دهان و دندان در آینده، مانند پوسیدگی یا بیماریهای لثه، پیشگیری میکند.
مرحله اول: بررسی وضعیت استخوان های صورت
وقتی که یک نوجوان که در محدوده سنی ۱۲ تا ۱۸ سال می باشد در اولین مرحله وضعیت استخوان های فک و صورت مورد بررسی قرار میگیرد. با توجه به اینکه در این سنین، هنوز رشد استخوان های فک و صورت در جهتهای مختلفی به پایان نرسیده است فرصت بسیار مناسبی برای متخصص ارتودنسی وجود دارد تا در صورت وجود هرگونه نقصی در رشد استخوان ها به اصلاح آنها بپردازد.
مرحله دوم: تهیه عکس و گرافی های مورد نیاز
اولین مرحله از ارتودنسی نوجوانان بعد از مراجعه به مطب ارتودنسی اصفهان گرفتن تمامی گرافی های لازم از صورت و استخوانهای فک بالا و پایین در رادیولوژی از تمامی جهت ها می باشد تا وضعیت رشدی و موقعیت آنها نسبت به یکدیگر کاملا بررسی شود.
مرحله سوم: قالب گیری
در این مرحله از دهان بیمار قالبگیری می شود تا وضعیت دندانها و نحوه جفت شدن آنها بر روی یکدیگر نیز بررسی شده و به عبارت دیگر تمامی شواهد موجود در دسترس متخصص ارتودنسی برای بهترین طرح درمان قرار بگیرد.
مرحله چهارم: انتخاب طرح درمان
معمولاً تمامی طرح درمانهای موجود به وسیله متخصص ارتودنسی برای بیمار و والدین او توضیح داده میشود. مزایا و معایب هر کدام شمرده شده و بعد از آن بهترین را با توجه به نظر والدین بیمار و همچنین خود او و میزان انتظارات او انتخاب میکنند. چنانچه استخوانهای فک بالا و پایین نسبت به یکدیگر در موقعیت مناسبی نباشد با توجه به اینکه یک نوجوان هنوز رشد دارد به وسیله دستگاههای مختلف ارتوپدی فک و صورت اصلاح رشد صورت میگیرد.
بعد از اینکه اسکلت فک وصورت در محدوده نرمال قرار گرفت و یا به عبارت دیگر هرگونه اختلال رشدی برطرف شد نوبت دندانهاست تا به وسیله متخصص در موقعیت نرمالی در کنار یکدیگر قرار گرفته و یک لبخند زیبا برای نوجوانان ایجاد شود.

مرحله پنجم: بررسی فضای مورد نیاز برای ارتودنسی
چنانچه میزان بینظمی در دندانهای فک بالا و پایین زیاد باشد ممکن است متخصص تلاش کند برای ایجاد یک لبخند زیبا بعضی از دندانها را از محیط دهان حذف کرده و به عبارت دیگر نیازمند کشیدن دندان باشد. از این رو کشیدن دندان در دوران ارتودنسی نباید به عنوان یک پدیده غیر طبیعی منظور شده و در بسیاری از مواقع کاملا شایع است. باید دقت داشت که در نهایت تمامی فضاهای خالی جایگزین میشود.
مرحله ششم: انتخاب براکت ها
بعد از آن انتخاب براکت ها برعهده متخصص گذاشته میشود تا بتواند دندانها را در موقعیت مناسبی قرار بدهد. انواعی از براکتهای فلزی یا سرامیکی برای صاف و مرتب کردن دندان ها وجود دارد. هرچند که براکتهای سرامیکی بر خلاف تصور عموم مردم تفاوت چندانی از لحاظ زیبایی ظاهری با براکتهای فلزی ندارند و فقط و فقط در چند روز اول و قبل از رنگ گرفتن به وسیله مواد غذایی رنگ زا زیبا هستند.
بدین ترتیب پیشنهاد میشود انتخاب براکتها بر عهده متخصص ارتودنسی گزاشته شده تا بهترین و مناسب ترین براکت برای درمان انتخاب شده بر روی دندانها نصب شود.
مرحله هفتم: مراقبت های بعد از نصب براکت ها
در جلسه اول بعد از درمان دستورات لازم در مورد نحوه نگهداری براکتها و همچنین رعایت بهداشت دهان و دندان به بیمار و والدین او به صورت کتبی و شفاهی داده میشود. لازم است که مراجعین به مطب ارتودنسی بعد از آغاز درمان هر بار بعد از غذا خوردن یعنی حداقل روزی سه بار دندانها را به خوبی مسواک زده و تمامی سطوح دندانی را تمیز کند تا از التهاب لثهها در دوران ارتودنسی، بوی بد دهان و پوسیدگیها جلوگیری کنند.
بیشتر بخوانید: نحوه مسواک زدن در ارتودنسی
مرحله هشتم: چکاپ ماهیانه
در این جلسات، وضعیت براکتها، سیمها و دندانها بررسی میشود تا مطمئن شوند همه چیز به درستی پیش میرود. همچنین اگر مشکلاتی مانند شل شدن سیمها یا شکستن براکتها وجود داشته باشد، در این بازدیدها اصلاح میشود. از سوی دیگر لازم است در طول دوران ارتودنسی از خوردن غذاهای سفت خودداری کرده و به عبارت دیگر از کنده شدن براکتها جلوگیری کند تا روند درمان هر جلسه به تعویق نیوفتاده وعقب تر نرفته و به نتیجه ایده آل برسد.
مرحله نهم: باز کردن براکت ها
معمولا یک درمان ارتودنسی حدود1 تا 2 سال طول میکشد. در این دوران لازم است حداقل ماهی یک بار و بر اساس نظر متخصص به مطب مراجعه کرده و چکاپهای ماهیانه خود را انجام دهد.
مرحله دهم: استفاده از نگهدارنده ها
آخرین جلسه درمان ارتودنسی فقط به معنای جدا کردن براکتها از دندانها نیست. بعد از پایان باید از نگهدارنده ها استفاده کرد. انواع متحرک یا ثابت میتوانند به وسیله بیمار و یا به انتخاب متخصص ارتودنسی انتخاب شده و برای حفظ ثبات نتیجه استفاده شود.
مرحله یازدهم: چکاپ به صورت چند ماه یکبار
از این رو پایان درمان ارتودنسی هرگز به معنای عدم مراجعه درمانجو در جلسات بعدی نمیباشد و لازم است بعد از جدا کردن براکتها و تحویل نگهدارنده های ثابت یا متحرک به درمانجو حتماً چکاپهای هر چند ماه یکبار توسط متخصص ارتودنسی انجام شود تا از ثبات نتیجه درمان وهمچنین وضعیت نگهدارنده ها اطمینان حاصل شود.
بیشتر بخوانید: ارتودنسی و پوسیدگی دندان
در نهایت
مراحل ارتودنسی نوجوانان بهترین فرصت برای اصلاح رشد فک و مرتبسازی دندانهاست و میتواند علاوه بر لبخندی زیبا، هماهنگی مطلوبی در صورت ایجاد کند. پس از پایان درمان نیز استفاده از نگهدارندهها و چکاپهای منظم ضروری است تا نتیجه بهدست آمده پایدار بماند.
سوالات متداول
آیا ارتودنسی در نوجوانان باعث لاغری یا تغییر در فرم صورت میشود؟
خیر، ارتودنسی بهتنهایی باعث لاغری نمیشود؛ اما چون موقعیت فک و دندانها اصلاح میگردد، فرم لبها و تقارن صورت بهتر شده و ظاهر کلی چهره تغییر مثبتی پیدا میکند.
آیا ارتودنسی در دوران امتحانات یا کنکور برای نوجوانان سخت و آزاردهنده است؟
معمولاً خیر. بعد از یکی دو هفته اول، نوجوانان به براکتها عادت میکنند و فقط در جلسات تنظیم ممکن است کمی احساس فشار یا ناراحتی داشته باشند که موقتی است.
آیا امکان ورزش کردن با براکتها وجود دارد؟
بله، اما در ورزشهای تماسی مثل فوتبال یا رزمی توصیه میشود از محافظ دندان استفاده شود تا براکتها و بافتهای دهان آسیب نبینند.
هزینه ارتودنسی نوجوانان کمتر است یا بزرگسالان؟
در بسیاری از موارد ارتودنسی در سنین نوجوانی هزینه و زمان کمتری دارد، چون استخوان فک هنوز انعطافپذیر است و درمان راحتتر و سریعتر انجام میشود.

