ارتودنسی و ورزش؛ نکات مهم برای آسیب ندیدن

ارتودنسی و ورزش با یکدیگر مشکلی ندارد، اما در ورزش‌های تماسی یا رزمی حتماً باید از محافظ دهان مخصوص ارتودنسی استفاده کنید. اگر ورزشکار هستید، ادامه مقاله را بخوانید تا با ورزش‌های مجاز، ورزش‌های پرخطر و نکات ضروری برای مراقبت از براکت‌ها آشنا شوید.

ورزش های مجاز در دوران ارتودنسی

اگر تحت درمان ارتودنسی هستید، شما میتوانید بسیاری از فعالیت‌های ورزشی خود را همچنان ادامه دهید. نکته مهم این است که ورزش‌هایی را انتخاب کنید که احتمال ضربه به صورت و دهان در آن‌ها پایین باشد، یا در صورت نیاز، از محافظ‌های دهانی مناسب که از کلینیک تخصصی ارتودنسی در اصفهان تهیه میکنید استفاده شود.

1. ورزش‌های بدون تماس مستقیم: این دسته از ورزش‌ها کاملاً ایمن هستند و هیچ فشاری به براکت‌ها یا دندان‌ها وارد نمی‌کنند. مثال: پیاده‌روی، دویدن با سرعت کم، شنا، یوگا، پیلاتس.
2. ورزش‌های با تماس بسیار کم: در این ورزش‌ها احتمال برخورد وجود دارد، اما بسیار پایین است و معمولاً مشکلی برای براکت‌ها ایجاد نمی‌شود. مثال: بدمینتون، پینگ‌پنگ، دوچرخه‌سواری آرام.
3. ورزش‌های هوازی با شدت کم تا متوسط: ورزش‌هایی مانند پیلاتس، یوگا، برخی تمرینات آرام بدنسازی و تمرینات تنفسی یا ریلکسیشن، برای ارتودنسی کاملاً بی‌خطر هستند.
4. ورزش‌های مقاومتی سبک: تمریناتی که با وزن بدن یا دستگاه‌های بدنسازی انجام می‌شوند، در صورتی که فشاری به ناحیه فک و دهان وارد نکنند، قابل انجام‌اند. فقط باید از حرکات شدید یا فشاری روی فک و صورت پرهیز کرد.
5. فوتبال و والیبال در سطح آماتور: اگر در این ورزش‌ها فعالیت می‌کنید، توصیه اکید می‌شود که از محافظ دهان مخصوص ارتودنسی استفاده کنید. این محافظ‌ها کمک می‌کنند براکت‌ها آسیب نبینند و از بریدگی‌های داخل دهان جلوگیری شود.

ورزش های غیر مجاز در دوران ارتودنسی

در طول درمان ارتودنسی، باید از ورزش‌هایی که احتمال ضربه به صورت، فک و دندان‌ها در آن‌ها بالاست، پرهیز کرد یا در صورت اجبار به انجام آن‌ها، از محافظ دهان ارتودنسی اختصاصی استفاده کرد. زیرا وارد شدن ضربه مستقیم می‌تواند باعث شکستن براکت‌ها، زخم شدن لب و گونه، و حتی آسیب به ساختار دندان شود. در ادامه، تعدادی ورزش‌های پرخطر را ببینید:

1. ورزش‌های تماسی و برخوردی: این ورزش‌ها معمولاً در آن‌ها برخورد فیزیکی بین بازیکنان اجتناب‌ناپذیر است و ضربه مستقیم به صورت ممکن است باعث آسیب جدی به براکت‌ها شود. مثال‌: فوتبال، راگبی، هاکی روی یخ یا چمن، بسکتبال، بوکس، کیک‌بوکسینگ، تکواندو.
2. ورزش‌های رزمی: در این ورزش‌ها هدف اصلی، ضربه زدن یا دفاع از خود در برابر ضربه است، بنابراین خطر شکستگی سیم، جابجایی براکت یا زخم داخل دهان بالاست. مثال: بوکس، کاراته، تکواندو، جودو، MMA (هنرهای رزمی ترکیبی).
3. ورزش‌های سرعتی و هیجانی با ریسک سقوط: این ورزش‌ها به دلیل حرکات سریع، پرش، چرخش یا احتمال سقوط، ریسک ضربه به صورت و فک را افزایش می‌دهند. مثال‌: اسکیت، اسکی، اسنوبورد، پارکور، اسکیت‌برد، دوچرخه‌سواری حرفه‌ای یا کوهستان.
4. ورزش‌هایی با احتمال تماس غیرمستقیم: برخی ورزش‌ها در ظاهر کم‌خطر به نظر می‌رسند، اما در سطح رقابتی یا در فضاهای محدود، احتمال برخورد دست یا توپ به صورت وجود دارد. در این موارد استفاده از محافظ دهان ضروری است، حتی اگر آسیب مستقیم نادر باشد. مثال: والیبال، هندبال.
   

بیشتر بخوانید: ایا با ارتودنسی میشه ادامس خورد

ارتودنسی برای ورزشکاران

اگر ورزشکار هستید و هم‌زمان تحت درمان ارتودنسی قرار دارید، شما می‌توانید همچنان به فعالیت‌های ورزشی خود ادامه دهید. اما باید بدانید که ورزشکاران با براکت یا دستگاه ارتودنسی نیازمند مراقبت‌های ویژه‌ای هستند تا از آسیب به دندان‌ها و دستگاه ارتودنسی جلوگیری شود. در ادامه، مهم‌ترین توصیه‌ها برای ورزشکاران ارتودنسی‌شده را بخوانید:

محافظ ارتودنسی برای ورزش

گاها بعضی از مراجعین به مطب ورزش با ارتودنسی را در برنامه خود قرار داده اند. از آنجا که در حین ورزش های رزمی امکان ضربات به صورت و لب ها وجود دارد و وجود جسم خارجی در دهان میتواند آسیب به لب ها بشود لازم است این گونه ورزش های رزمی بااحتیاط بیشتری شروع شود. خصوص اینکه بهتر است از حرکات ورزشی خطرزایی که احتمال ضربه به صورت را زیاد میکند پرهیز شود.

چنانچه بیمار به صورت حرفه ای ورزش های رزمی را ادامه میدهد میتواند از دندانپزشک یا متخصص ارتودنسی تقاضا کند تا برای او قالب هایی تهیه شود که در حین انجام حرکات ورزشی برروی دندان ها قرار میگیرد تا چنانچه ضربه ای به لب ها خورد موجب پارگی لب ها نشود. با این وجود باید مد نظر داشت اینگونه قالب ها هزینه بر هستند و بیمار باید هزینه ساخت آنها را پرداخت نماید. اگر درمان های ارتودنسی برای شما هزینه زیادی دارد میتوانید در کلینیک دکتر کامران دوامی با شرایط ویژه ارتودنسی قسطی در اصفهان را انجام دهید و بسته به شرایط شما اقساط تعیین میشوند.

مشاوره با متخصص ارتودنسی قبل از شروع یا ادامه ورزش

اگر در حال تمرین یا مسابقات در رشته‌های پرخطر هستید (مثلاً بوکس، راگبی، یا اسکیت، بسکتبال، والیبال)، حتماً با متخصص ارتودنسی خود هماهنگ باشید. او می‌تواند توصیه کند که چه زمانی ورزش را شروع یا محدود کنید، و آیا نیاز به تقویت محافظ دارید یا خیر.

احتیاط در ورزش‌های پرخطر

در صورت اجبار به انجام ورزش‌های پر تحرک یا فیزیکی، حتماً با تجهیزات محافظت‌کننده وارد میدان شوید. در برخی موارد، ممکن است متخصص ارتودنسی به شما توصیه کند ورزش خاصی را برای مدتی کنار بگذارید.

پیگیری دقیق علائم آسیب

بعد از هر ضربه یا برخورد، اگر متوجه درد، لق شدن دندان‌ها یا جابجا شدن سیم‌ها شدید، فوراً با متخصص ارتودنسی خود تماس بگیرید. بی‌توجهی به این نشانه‌ها می‌تواند روند درمان را طولانی‌تر یا حتی پرهزینه‌تر کند.

بیشتر بخوانید: چه چیزی برای ارتودنسی ضرر دارد

شرکت در مسابقات

شرکت در مسابقات ورزشی بسیار وابسته به نوع ورزش مورد توجه میباشد. چنانچه بیمار قصد دارد در ورزش های تک نفره چون تنیس شرکت کند هیچگونه محدودیتی وجود ندارد ورزش های گروهی که با توپ انجام میشود مثل فوتبال، والیبال یا بسکتبال باید با احتیاط انجام شود در مورد ورزش های رزمی شرکت در مسابقات باید حتما با نظر متخصص ارتودنسی انجام شود و در صورت لزوم قالب هایی برای حفاظت از دندان ها در مقابل ضربات حریف تهیه شود.

ارتودنسی و افزایش عملکرد ورزشی

اصولا درمان های ارتودنسی برای افزایش عملکرد سیستم تغذیه و تنفس بیمار انجام میشود وقتی که شخصی برای درمان های ارتودنسی به متخصص ارتودنسی مراجعه میکند با آغاز درمان معمولا سیستم تغذیه و سیستم تنفس او بهتر شده و این میتواند شرایط بدنی را بهبود بخشیده و موجب موفقیت بیشتر در انجام حرکات ورزشی شود خصوصا این مورد در ورزش های هوازی مانند دویدن، فوتبال، بسکتبال یا ورزش های رزمی بسیار موثر است چرا که بیمار به راحتی میتواند نفس کشیده و با تغذیه بهتر در ورزش شرکت بکند.

در نهایت

ارتودنسی و ورزش ممنوعیتی ندارد، بلکه با رعایت چند نکته ساده می‌تواند کاملاً ایمن و بدون آسیب باشد. استفاده از محافظ دهان ارتودنسی، اجتناب از ورزش‌های پرخطر و مراقبت بیشتر از دستگاه ارتودنسی می‌تواند به شما کمک کند تا هم لبخندی زیبا بسازید و هم در مسیر ورزشی خود موفق باشید. اگر ورزشکار هستید یا فرزندی دارید که هم‌زمان تحت درمان ارتودنسی و فعالیت ورزشی است، حتماً با متخصص ارتودنسی مشورت کرده و نکات ایمنی را جدی بگیرید تا هیچ‌گونه آسیبی به روند درمان وارد نشود.

سوالات متداول