ارتودنسی و ارتوسرجری هر دو برای بهبود لبخند و عملکرد فک بهکار میروند، اما تفاوت اصلی آنها در روش درمان است؛ ارتودنسی بدون جراحی و با بریسها، دندانها و ناهنجاریهای خفیف فک را اصلاح میکند، در حالی که ارتوسرجری ترکیبی از ارتودنسی و جراحی فک برای رفع ناهنجاریهای شدید اسکلتی است. اگر میخواهید بدانید چه زمانی هرکدام مناسب شماست و مراحل هر روش توسط بهترین فوق تخصص ارتودنسی در اصفهان چگونه است، ادامه این مطلب را بخوانید.
صحت محتوا مورد تایید است
با توجه به اهمیت محتوای حوزه سلامت، شایان ذکر است که این محتوا توسط دکتر کامران دوامی نوشته شده است و هیچ گونه دخل و تصرفی در آن نشده است.
ارتودنسی و ارتوسرجری چیست و چه تفاوتی دارند؟
ارتودنسی درمانی است که با استفاده از براکتها و سیمها، دندانها را صاف و مرتب میکند بدون اینکه در استخوانهای فک تغییر ایجاد کند. هدف اصلی ارتودنسی ایجاد لبخندی زیبا و عملکرد صحیح دندانهاست. در مقابل، ارتوسرجری ترکیبی از ارتودنسی و جراحی فک است که علاوه بر مرتب کردن دندانها، مشکلات اسکلتی و ناهنجاریهای فک را با جراحی اصلاح میکند. بنابراین تفاوت اصلی این است که ارتودنسی درمان غیرجراحی و محدود به دندانهاست، اما ارتوسرجری درمان جراحی برای اصلاح اسکلت فک میباشد.
چه زمانی ارتودنسی به تنهایی کافی نیست؟
- وقتی استخوان فک رشد طبیعی ندارد
- اگر ظاهر صورت بیمار مشکل دارد و از آن راضی نیست
- مشکلات تنفسی یا خواب به دلیل ناهنجاری فکی
- ناهماهنگی شدید فکها که با جابجایی دندانها حل نمیشود
زمان نیاز به ارتوسرجری
- بیمار از وضعیت استخوانهای فک و صورت خود راضی نباشد، یعنی فک بالا یا پایین یا رابطه آنها را نپسندد.
- مشکلات جفت شدن دندانها که با ارتودنسی ساده قابل اصلاح نباشد و نیاز به تغییر اسکلت فک باشد.
- مشکلات تنفسی و خواب مثل خروپف و خستگی روزانه ناشی از عقب بودن فک پایین و تنگی مجاری تنفسی که ارتوسرجری در درمان آن موثر است.
- وجود کجی یا انحراف فک که با جابجایی دندانها حل نمیشود و نیاز به جراحی فک دارد.
- کاهش اعتماد به نفس و مشکلات اجتماعی بیمار به دلیل ناهماهنگی فکها که ارتوسرجری میتواند با بهبود ظاهر و لبخند، اعتماد به نفس را بازگرداند.
بیشتر بخوانید: ارتودنسی برای کجی فک
مراحل درمان ترکیبی ارتودنسی و جراحی فک
مرحله اول: بررسی اولیه وضعیت استخوان فک
ابتدا وضعیت اسکلت فک و صورت بررسی میشود. میزان رشد استخوان فک بالا، استخوان فک پایین و از همه مهمتر رابطه این دو فک در طرح درمان نهایی ما بسیار موثر است. از آنجا که هدف اصلی یک درمان ارتودنسی و یا ارتوسرجری جفت شدن منظم و مرتب دندانها بر روی یکدیگر می باشد وجود بستر استخوانی مناسب برای هر طرح درمانی لازم است.
مرحله دوم: تصمیم گیری بر اساس وضعیت فک و نیاز بیمار
چنانچه مراجعین به مطب ارتودنسی از لحاظ استخوان فک و صورت نرمال باشند یا در حد قابل قبولی قرار گیرند و یا به عبارت دیگر صورت خود را دوست داشته باشد متخصص ارتودنسی هرگز برای تغییرات استخوانی کاری نمیکند و به عبارت دیگر فقط درمان ارتودنسی را در پیش میگیرد.
این در حالیست که ممکن است مراجعین به علت مشکلات استخوانی فک بالا یا فک پایین از وضعیت ظاهر صورت خود راضی نباشند و یا وضعیت تنفس و خوابیدن خود را مشکلدار معرفی کنند. در این موارد حتما استخوانهای فک و صورت مورد بررسی قرار میگیرد و چناچه امکان تغییرات رشدی به علت گذشت سن بیمار از تایم طلایی و یا گذشتن از مرحله بلوغ امکان نداشته باشد حتماً تغییرات ارتوسرجری به عنوان یک درمان مورد نظر قرار میگیرد.
چگونه ارتودنسی قبل و بعد از جراحی فک
قبل از جراحی، ارتودنسی برای مرتب کردن دندانها و آمادهسازی فک جهت تغییرات استخوانی انجام میشود. این مرحله ممکن است چند ماه تا یک سال طول بکشد. پس از جراحی، دوره بهبودی شروع شده و ارتودنسی تکمیلی انجام میشود تا دندانها به بهترین جایگاه خود برسند و عملکرد و زیبایی لبخند حفظ شود.
مزایا و معایب ارتودنسی در مقایسه با ارتوسرجری
ارتودنسی یک روش درمانی است که در مطبهای دندانپزشکی و به وسیله حرکات دندانی انجام میشود.
- درد ندارد
- خونریزی ندارد
- موجب ناراحتی شدید برای بیمار نمیشود
- کمهزینه تر هستند
- معمولاً در طول یک یا دو سال به نتیجه مطلوب میرسد
درمانهای ارتوسرجری درمانهایی:
- هزینه بر هستند
- با درد همراه است
- یک عمل جراحی سخت همراه است.
- نیاز به بیهوشی
- نیاز به اتاق عمل
هزینه جراحی فک و ارتودنسی
هزینه ارتوسرجری به دلیل همکاری ارتودنتیست و جراح فک، نیاز به عمل جراحی، بیهوشی و مراقبتهای پس از آن بیشتر از ارتودنسی معمولی است. این هزینه بسته به شدت مشکل، نوع جراحی و محل درمان متفاوت است. در کلینیکهای معتبر مانند کلینیک دکتر کامران دوامی شرایط اقساطی ویژهای برای ارتودنسی قسطی در اصفهان فراهم شده است.
تفاوت ارتودنسی و ارتوسرجری
| ویژگی | ارتودنسی | ارتوسرجری |
|---|---|---|
| نوع درمان | غیرجراحی | جراحی فک + ارتودنسی |
| هدف | مرتب کردن دندانها | اصلاح ناهنجاریهای اسکلتی فک |
| موارد کاربرد | مشکلات دندانی و خفیف فک | ناهنجاریهای شدید استخوانی |
| ابزار | براکت و سیم | جراحی فک و ارتودنسی |
| مدت زمان درمان | ۱ تا ۲ سال | ارتودنسی قبل و بعد جراحی |
| درد و ناراحتی | کم | بیشتر به دلیل جراحی |
| هزینه | کمتر | بیشتر |
| اثر روی اسکلت فک | ندارد | تغییر اساسی |
| محدودیت سنی | مناسب همه سنین | بعد از پایان رشد فک (۱۴-۱۵ سال) |
مراحل ارتوسرجری
چنانچه مراجعه به مطب ارتودنسی از سنین رشدی عبور کرده باشد به عبارت دیگر بیشتر از ۱۴ یا ۱۵ سالگی قرار داشته باشد و همچنین اسکلت فک و صورت رشد مناسبی نداشته باشد که معمولا تاثیرات شدیدی نیز بر روی دندانها میگذارد و بینظمیهای مختلفی را ایجاد میکند درمان ارتوسرجری به جای ارتودنسی مورد توجه قرار میگیرد.
گام اول:
- تهیه تمامی مدارک و شواهد لازم
- تهیه گرافی ها، رادیولوژیهای لازم
- عکسها از تمامی استخوانهای فک و صورت و تمامی زوایا
- انتخاب طرح درمان مناسب
- انجام ارتودنسی اولیه
در این گونه موارد لازم است پیش از انجام یک درمان ارتوسرجری تغییرات زیادی در وضعیت دندانها ایجاد گردد تا وضعیت به گونه ای باشد که انجام حرکات استخوانی در اتاق عمل و به وسیله متخصص ارتودنسی در یک روند ارتوسرجری آسان باشد.
گام دوم:
بعد از انجام ارتودنسی اولیه و رسیدن به اهداف مورد نظر بیمار توسط متخصص ارتودنسی به یک جراح فک و صورت معرفی میشود جراح مدارک مورد نیاز را تهیه کرده آنها را بررسی میکند و یک قرار جراحی فک در اتاق عمل برای بیمار مشخص میکند.
بیشتر بخوانید: ارتودنسی بدون جراحی فک
مراقبتهای لازم بعد از ارتودنسی و ارتوسرجری
بعد از ارتودنسی رعایت بهداشت دهان، استفاده صحیح از ابزارهای ارتودنسی و مراجعه منظم به متخصص اهمیت دارد. پس از ارتوسرجری علاوه بر موارد فوق، مراقبتهای ویژه شامل رعایت دستورات جراح، تغذیه مناسب، استراحت کافی و پیگیریهای دقیق برای بهبود کامل جراحی ضروری است.
نکاتی که قبل از تصمیم گیری باید بدانید
بیمار باید بداند که ارتودنسی تنها برای ناهنجاریهای خفیف تا متوسط فک و دندان است و درمانی بدون جراحی است. اما در صورت وجود مشکلات اسکلتی شدید، ارتوسرجری بهترین گزینه است که نیازمند همکاری جراح و ارتودنتیست است.
اگر کودکان شما در سنین پایینتر از حدود ۸ سالگی سالانه به وسیله یک متخصص ارتودنسی معاینه شود او میتواند تشخیص دهد که رشد فکها چه فک بالا و چه فک پایین مناسب نیست و از دستگاههای فانکشنال و ارتوپدی فک برای تغییرات رشدی استفاده کند. در این گونه موارد از یک درمان سخت پرهزینه و دردآور ارتوسرجری جلوگیری میشود و این اهمیت معاینه کودکان را پیش از سن بلوغ نشان میدهد.
بیشتر بخوانید: ارتودنسی فانکشنال برای بزرگسالان
در نهایت
ارتودنسی و ارتوسرجری هر دو روشهایی موثر برای درمان مشکلات دندانی و فکی هستند، اما تفاوت اصلی آنها در این است که ارتودنسی فقط دندانها را مرتب میکند و درمان غیرجراحی است، در حالی که ارتوسرجری ترکیبی از ارتودنسی و جراحی فک برای اصلاح مشکلات اسکلتی شدید فک است. انتخاب هر روش بستگی به شدت ناهنجاری و شرایط استخوان فک بیمار دارد.
سوالات متداول
آیا ارتودنسی میتواند همه مشکلات فک را حل کند؟
خیر، مشکلات شدید فکی نیاز به جراحی دارد.
ارتوسرجری چه مدت طول میکشد؟
دوره درمان شامل ارتودنسی قبل و بعد از جراحی است و معمولاً ۱ تا ۳ سال طول میکشد.
آیا ارتوسرجری دردناک است؟
ممکن است درد و ناراحتی داشته باشد اما با مراقبتهای پزشکی کنترل میشود.
آیا امکان درمان بدون جراحی وجود دارد؟
در موارد خفیف بله، اما مشکلات اسکلتی شدید نیاز به جراحی دارد.
چرا معاینه زودهنگام کودکان مهم است؟
برای تشخیص زودهنگام مشکلات رشدی و پیشگیری از درمانهای سختتر در آینده.