ارتودنسی دندان خرگوشی توسط بهترین روش برای اصلاح دندانهای جلوآمده یا بیرونزده فک بالا است که میتواند علاوه بر زیبایی لبخند، از شکستن دندانها و مشکلات لثه جلوگیری کند. درمان معمولاً با براکتهای ارتودنسی یا دستگاههای فانکشنال انجام میشود و در سنین کودکی و نوجوانی نتایج سریعتر و مؤثرتری دارد. برای آشنایی با بهترین سن درمان، مدت زمان ارتودنسی و مراقبتهای لازم، ادامه مقاله را بخوانید.
صحت محتوا مورد تایید است
با توجه به اهمیت محتوای حوزه سلامت، شایان ذکر است که این محتوا توسط دکتر کامران دوامی نوشته شده است و هیچ گونه دخل و تصرفی در آن نشده است.
وقتی که دندانهای جلویی فک بالا نسبت به دندانهای دیگر بیرون زده باشد که خصوصا در نمای نیمرخ بسیار زشت جلوه میکنند اصطلاحاً دندان خرگوشی نامیده میشود. شاید شباهت این دندانها به دندانهای خرگوش موجب این نامگذاری شده است.
مشکلات خرگوشی بودن دندان ها
- ظاهر نازیبا: مهمترین مسئلهای که بیماران مبتلا به دندان خرگوشی دارند شکایت آنها از ظاهر نازیباست چرا که آنها لبخندی زیبا ندارد و این میتواند در شرایط تحصیلی یا کاری آنها تاثیر منفی بگذارد اعتماد به نفسشان را از بین برده و گاهاً حتی از حضور آنها در مدرسه یا محیط کار جلوگیری کند. از این رو برای درمان خرگوشی به دنبال یک متخصص ارتودنسی کودکان اصفهان میگردند.
- احتمال ضربات محیطی: یک ضربه محیطی به وسیله مثلاً زمین خوردن یا حتی قاشق و چنگال میتواند به راحتی دندانهای خرگوشی را بکشند. در مواردی در حین ورزش کردن ضربات توپ میتواند به راحتی دندانهای جلویی خرگوشی را شکسته و فاجعههای بزرگی به بار بیاورد.
عوامل ایجاد دندانهای خرگوشی فک بالا
- ژنتیک فرد: اصلیترین عامل در بروز دندانهای خرگوشی عوامل ژنتیکی است به عبارت دیگر افراد دیگری نیز در خانواده این افراد وجود دارند که دندانهای بیرون زده دارند و به اصطلاح خرگوشی هستند.
- قرار دادن نامناسب زبان در حین غذاخوردن: گاهاً افراد برای خوردن غذا زبان خود را بین دندانهای فک بالا و پایین قرار داده و فشار میدهند این نیروی مداوم و ملایم در حین جویدن غذا میتواند دندانهای بالا را بیرون زده کند.
- ناهنجاری های دهان و دندان :گاهاً بیماری های لثهای که میتواند زمینه ژنتیکی داشته باشد یا انواعی از کیستها یا دندانهای اضافی نیز میتواند باعث جلوآمدن دندان فک بالا شود. برای همین لازم است این موضوع حتما توسط یک متخصص ارتودنسی بررسی شود.
درمان دندانهای خرگوشی در کودکان
استفاده از دستگاههای فانکشنال: اگر بیرون زدگی دندانها یا به اصطلاح خرگوشی بودن به علت نقص فک پایین باشد لازم است دستگاه های فانکشنال یا ارتوپدی فک استفاده گردد و فک پایین سریعا رشد داده شود. به این ترتیب از نمای بیرون زده دندان های فک بالا کاسته میشود.
بیشتر بخوانید: ارتودنسی فانکشنال برای بزرگسالان
استفاده از براکت های ارتودنسی: اگر استخوانها رشد مناسبی داشتند و تنها به علت عادات نامناسب همچون فشار دادن زبان بین دندانها و یا استفاده طولانی مدت از پستانک و یا مکیدن انگشت توسط کودکان این بیرون زدگی ایجاد شده باشد تنها راه درمان استفاده از براکت های ارتودنسی است.
استفاده از دستگاه گسترش کام: در مواردی نیز تنگی فک بالا باعث میشود دندانهای جلویی بیرون زده تر جلوه کند یا به اصطلاح خرگوشی باشند. در این گونه موارد که معمولاً با عارضه خروپف شبانه و بد خوابی همراه هستند دستگاه گسترش کام توسط متخصص ارتودنسی استفاده میشود.
با این وجود این درمان به تنهایی برای عقب بردن دندانهای بیرون زده کافی نیست و در نهایت استفاده از براکت های ارتودنسی برای صاف مرتب کردن دندان ها وعقب بردن دندانهای خرگوشی لازم است.
آیا جراحی فک برای درمان دندانهای خرگوشی ضروری است؟
بسیار به ندرت پیش میآید که متخصص ارتودنسی مجبور شود برای اصلاح بیرون زدگی بیش از حد دندانها از جراحیهای فک استفاده کند چرا که این تشخیص معمولا قبلا و در سنین رشد داده شده و درمان صورت گرفته است؛ ولی چنانچه فردی بعد از سن ۱۴ یا ۱۵ سالگی به دنبال اصلاح بیرون زدگی دندانهای فک بالا یا به اصطلاح رفع خرگوشی بودن دندانها بکند ممکن است متخصص ارتودنسی از انواع روشهای جراحی فک نیز استفاده کرده و فک بالا را عقب تر یا فک پایین را جلوتر بیاورد به این ترتیب از نمای بیرون زده دندانهای فک بالا کاسته میشود.
بیشتر بخوانید: ارتودنسی بدون جراحی فک
بهترین سن برای درمان دندانهای خرگوشی
تمامی ناهنجاریهای فک و صورت و تمامی بیمارانی که نیازمند درمان ارتودنسی هستند هرچه زودتر تشخیص داده شده و برای درمان آنها اقدام بشود به نتیجه بهتری میرسد این موضوع در مورد دندان خرگوشی نیز صدق میکند. در این گونه موارد میتوان با روشهای مختلفی از بیش از حد بیرون زده شدن دندانها جلوگیری کرد ولی حدود سن ۱۲ سالگی برای نصب براکتها یا گسترش کام ویا دستگاه های فانکشنال بهترین سن برای رفع ناهنجاریهای ارتودنسی خصوصاً دندانهای خرگوشی است.
اگر تشخیص دندانهای خرگوشی و اقدام برای رفع آنها دیر هنگام رخ بدهد ممکن است متخصص ارتودنسی مجبور شود از روشهای تهاجمی تر همچون کشیدن دندانها و یا جراحیهای دوفک استفاده کند که ممکن است موجب سختیهایی برای بیمار بوده و درمان زمانبر و هزینهبر تری را شامل شود. اگر درمان های ارتودنسی برای شما هزینه زیادی دارد میتوانید در کلینیک دکتر کامران دوامی با شرایط ویژه ارتودنسی اقساطی در اصفهان را انجام دهید و بسته به شرایط شما اقساط تعیین میشوند.
بیشتر بخوانید: سن مناسب ارتودنسی
مزایای ارتودنسی برای دندان خرگوشی
1)دندان های خرگوشی ظاهر زیبایی ندارد لبخند اشخاصی با این دندانها چه در نمای روبرو و چه در نواحی نیمرخ چندان زیبا نیست.
2) از سوی دیگر دندانهای بیرون زده به شدت مستعد ضربات محیطی هستند در حین بازی در مدرسه یا در حین غذا خوردن ضربات قاشق و چنگال و یا حتی در حین ورزش کردن میتواند آسیبهای شدیدی به دندانهای بیرون زده بخورد.
3)از سوی دیگر دندانهای خرگوشی معمولا در حین غذا خوردن به وسیله دندانهای فک پایین ضربات متعددی را دریافت می کند که میتواند باعث تحلیل استخوان و همچنین آسیب به بافت های لثهای گردد.
4)اصلاح دندانهای خرگوشی میتواند موجب بهبود عملکرد سیستم جونده شخص شود غذا را راحت تر بجود.
5) از سوی دیگر از بیماریهای لثهای و پوسیدگیها جلوگیری کند چرا که دندانها راحت تر تمیز میشود و در نهایت یک لبخند زیبا موجب اعتماد به نفس و شرایط کاری و تحصیلی بهتر برای کودکان میشود.
مدت زمان ارتودنسی دندان خرگوشی
درمانهایی همچون دستگاههای گسترش دهنده فک یا دستگاههای فانکشنال که فک پایین را سریعاً در زیر فک بالا قرار میدهد حدود ۹ ماه طول میکشد.
اما استفاده از براکتهای ارتودنسی برای صاف و مرتب کردن دندان وعقب بردن دندانهای بیرون زده خرگوشی معمولا زمان بیشتری میطلبد که گاها ۲ تا ۳ سال طول میکشد.
مراقبت های لازم حین ارتودنسی دندان خرگوشی
- هر بار بعد از غذا دندان ها را تمیز کرده و این مسواک زدن حداقل ۵ دقیقه طول بکشد.
- استفاده از مسواکهای بین دندانی و دهانشویه های فلوراید دارار
- پرهیز از خوردن غذاهای سخت و میوههای هسته دار
بیشتر بخوانید: مراقبت بعد از ارتودنسی
اهمیت پلاک نگهدارنده بعد از درمان دندانهای خرگوشی
بعد از پایان درمان ارتودنسی دندان خرگوشی دوعدد نگهدارنده که به صورت پلاک های شفافی هستند به بیمار تحویل داده میشود و از او خواسته میشود هر شب و موقع استراحت از این پلاکها استفاده کند آنها را تمیز نگه دارد و از شکستن آنها جلوگیری کند.
استفاده مداوم و مطابق دستور از پلاکهای نگهدارنده میتواند از هرگونه بازگشتی در درمانهای ارتودنسی خصوصا دندان های خرگوشی جلوگیری کند و دندانها را برای تمامی عمر صاف و مرتب نگه دارد.
در نهایت باید گفت
دندانهای خرگوشی یا بیرونزده یکی از شایعترین مشکلات ارتودنسی هستند که علاوه بر تأثیر منفی بر زیبایی لبخند، میتوانند خطر ضربهخوردن، شکستن دندانها و حتی مشکلات لثهای را افزایش دهند. خوشبختانه ارتودنسی دندان خرگوشی با استفاده از براکتها، دستگاههای فانکشنال و در برخی موارد روشهای جراحی، امکان اصلاح موقعیت دندانها و بهبود عملکرد فک را فراهم میکند. هرچه درمان در سنین پایینتر آغاز شود، نتایج سریعتر و پایدارتر خواهد بود.
سوالات متداول
دندان خرگوشی چیست و چه عواملی باعث ایجاد آن میشود؟
دندان خرگوشی به حالتی گفته میشود که دندانهای جلویی فک بالا بیش از حد جلوتر از دندانهای پایینی قرار دارند. این وضعیت میتواند به دلایل مختلفی از جمله عوامل ژنتیکی، مکیدن انگشت در کودکی، فشار زبان به دندانهای جلو و تنفس دهانی ایجاد شود.
آیا ارتودنسی میتواند دندانهای خرگوشی را اصلاح کند؟
بله، ارتودنسی یکی از بهترین روشهای درمان دندان خرگوشی است. بسته به شدت ناهنجاری، میتوان از بریسهای ثابت، الاینرهای شفاف یا حتی دستگاههای ارتودنسی متحرک استفاده کرد. در برخی موارد شدید، ممکن است نیاز به کشیدن دندان یا جراحی فک باشد.
مدت زمان درمان دندان خرگوشی با ارتودنسی چقدر است؟
مدت درمان به میزان جلو بودن دندانها و نوع روش ارتودنسی بستگی دارد. معمولاً درمان با بریسهای ثابت بین ۱۲ تا ۲۴ ماه طول میکشد، اما در موارد شدیدتر، ممکن است مدت بیشتری نیاز باشد.
آیا دندان خرگوشی میتواند مشکلاتی برای سلامتی ایجاد کند؟
بله، در صورت عدم درمان، دندان خرگوشی میتواند باعث مشکلاتی مانند دشواری در جویدن، ساییدگی غیرطبیعی دندانها، مشکلات گفتاری و افزایش احتمال آسیبدیدگی دندانهای جلو شود. همچنین، ممکن است باعث کاهش اعتمادبهنفس در افراد شود.
بهترین سن برای درمان ارتودنسی دندان خرگوشی چه زمانی است؟
بهترین زمان برای شروع درمان ارتودنسی معمولاً بین ۷ تا ۱۲ سالگی است، زیرا در این دوره رشد فک هنوز ادامه دارد و اصلاحات راحتتر انجام میشود. البته بزرگسالان نیز میتوانند با روشهای ارتودنسی مناسب دندانهای خرگوشی خود را اصلاح کنند.